Waarom Europa niet met Poetin moet onderhandelen

In dit artikel:

Oostenrijkse bondskanselier Christian Stocker stelde deze week in de Financial Times dat Europeanen vredesonderhandelingen met president Poetin zouden moeten overwegen. Tegelijkertijd hield de kabinetschef van Europees president António Costa recent contact met iemand uit Poetins omgeving, een zogenaamd backchannel dat op de Europese top (donderdag) scherp werd bekritiseerd door onder meer Frankrijk en Duitsland.

De auteur betoogt dat onderhandelen namens Europa onmogelijk is omdat er binnen de EU geen eensgezindheid bestaat over aanpak en doelstellingen. Lidstaten staan lijnrecht tegenover elkaar: landen als Oostenrijk, Ierland en Hongarije benadrukken voorzichtigheid tegenover Rusland, terwijl de Baltische staten en Polen juist scherp optreden. Die verdeeldheid maakt de EU kwetsbaar voor uitspeelpolitiek vanuit Moskou en kan Oekraïne schaden als Europese landen niet eenduidig optreden.

In plaats van officiële onderhandelingen pleit het stuk voor gerichte gesprekken om Poetins intenties te peilen, gecombineerd met een duidelijke, collectieve boodschap: Europa staat stevig achter Oekraïne met wapens, geld en politieke steun. Dat maakt de kosten voor Rusland om de oorlog voort te zetten hoger en versterkt de onderhandelingspositie van Oekraïne; beslissingen moeten door Zelensky zelf worden genomen, niet achter zijn rug om. Discrete kanalen kunnen ook vroegtijdig signalen van een Russische koerswijziging opvangen (er zouden tekenen zijn van soepelere houdingen rond territoriale concessies en NAVO-vragen).

Daarnaast waarschuwt de tekst tegen actieve Europese bemoeienis met een vermeende Amerikaanse hernieuwde focus op Rusland onder Trump: zijn inmenging wordt gezien als extractioneel en corruptiebevorderend, niet vredesbevorderend. Slotboodschap: geen formele EU-onderhandelingen met Poetin, wel open lijnen en vooral een onveranderlijk, gezamenlijk steunfront achter Oekraïne.