Waarom een snellere AOW-verhoging volgens Lodewijk Asscher vooral de zwakste Nederlanders treft
In dit artikel:
Het kabinet heeft de concrete plannen om de AOW‑leeftijd sneller te laten stijgen voorlopig van de baan gezet, maar wil wel blijven zoeken naar wijzigingen in de AOW. Dat veroorzaakt veel verontwaardiging bij Lodewijk Asscher, oud‑PvdA‑leider en nu toezichthouder bij vakbond FNV, die een van de architecten was van het pensioenakkoord uit 2019. Volgens Asscher schaadt het voornemen het vertrouwen tussen regering, werkgevers en vakcentrales en ondermijnt het het poldermodel juist in een periode waarin juist samenwerking nodig is om grote maatschappelijke en economische problemen aan te pakken.
Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) stelde dat het plan “op dit moment van tafel” ligt en hoopt met een adviesaanvraag aan de Sociaal‑Economische Raad (SER) tijd en rust te winnen. De vakbonden staan echter ook wantrouwend tegenover die SER‑route. Asscher vindt het weinig zinvol om de kwestie naar de SER te verwijzen: werkgevers en vakbeweging zitten daar al en hij verwacht geen andere uitkomst, terwijl de stap het wederzijds vertrouwen verder aantast.
Asscher herinnert aan het pensioenakkoord van 2019, waarin partijen onder meer overeenkwamen het pensioenstelsel te moderniseren en de AOW‑leeftijd geleidelijker te laten stijgen (acht maanden extra per jaar levensverwachting). Ook waren er afspraken over regelingen voor zware beroepen en een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Veel van die maatregelen zijn nog niet ingevoerd, terwijl juist de gevoelige afspraak over langere werktijd alweer ter discussie wordt gesteld. Het kabinet voert aan dat sociale zekerheid onbetaalbaar dreigt te worden; Asscher stelt dat berekeningen lieten zien dat de huidige wettelijk vastgelegde stijging betaalbaar blijft en dat versnelling daarom niet nodig is.
Asscher maakt zich sterk dat een versnelde AOW‑stijging vooral de kwetsbaren treft: mensen met een kortere levensverwachting, lagere lonen of zwaardere banen krijgen daarmee het meest te verduren. Hij wijst op regionale verschillen (zoals in Heerlen) en op CPB‑berekeningen waaruit blijkt dat zwartepunt‑besparingen ook gepaard gaan met hogere kosten doordat meer mensen uitvallen door ziekte of werkloosheid. Zijn advies aan het kabinet is duidelijk: haal het hele plan definitief van tafel, ook omdat het kabinet geen parlementaire meerderheid heeft voor deze maatregel.
De komende maanden veranderen veel leidinggevenden in de polder (ook bij FNV, CNV, VNO‑NCW en MKB), iets wat Asscher ziet als kans op nieuw elan en hernieuwde samenwerking. Zijn waarschuwing is dat juist nu, in onzekere tijden met technologische en demografische uitdagingen, vertrouwen en gezamenlijke oplossingen cruciaal zijn — iets wat volgens hem door het huidige kabinetsoptreden wordt uitgehold.