Waarom een (overwegend) Europese troepenmacht gaat oefenen in Polen

In dit artikel:

De zogeheten coalitie van bereidwilligen zet in Polen een nieuwe stap richting een mogelijke multinationale troepenmacht voor Oekraïne. Volgens de planning van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk gaan de eerste oefeningen dit najaar in Polen van start, zo zei de Poolse premier Donald Tusk dinsdag. Die troepenmacht is bedoeld als veiligheidswaarborg als er ooit een staakt-het-vuren of vredesakkoord komt tussen Oekraïne en Rusland.

Het initiatief ontstond nadat de Amerikaanse president Donald Trump begin 2025 met Vladimir Poetin begon te onderhandelen zonder de Europese landen en Oekraïne echt aan tafel te zetten. Londen en Parijs wilden voorkomen dat Europa buitenspel zou raken en brachten daarom 37 landen bijeen. Het doel is niet alleen Oekraïne steun te bieden met geld, wapens en mogelijk ook militairen, maar ook te laten zien dat Europa zelf verantwoordelijkheid neemt voor de veiligheid op het continent.

De plannen roepen echter veel twijfels op. Rusland verwerpt de komst van zo’n troepenmacht op Oekraïens grondgebied en beschouwt die als een militair doelwit of zelfs als een oorlogsdaad. Militairen zetten bovendien vraagtekens bij de haalbaarheid: een grote vredesmacht van 100.000 tot 200.000 soldaten lijkt onrealistisch, waardoor nu vooral wordt gedacht aan een kleiner contingent dat steden als Kyiv, Odesa en Lviv zou kunnen beschermen met luchtafweer en gevechtsvliegtuigen.

Een groot struikelblok blijft de vraag of de VS zouden ingrijpen als Rusland de troepenmacht aanvalt. Trump houdt zich daar terughoudend over, terwijl Europese landen twijfelen of zij die garantie zelf kunnen dragen. Tegelijkertijd lijkt een concreter resultaat wél binnen bereik: tien coalitielanden, waaronder Nederland, werken met Oekraïne aan een eigen luchtafweer tegen ballistische raketten en aan een gezamenlijke antidroneschild. Dat maakt duidelijk dat de coalitie voorlopig vooral inzet op versterking van de Europese luchtverdediging, nog vóórdat er überhaupt een vredesmacht op de grond komt.