Waarom een Chinese rederij gaat varen via de Noordelijke IJszee - en andere bedrijven zich er niet aan wagen

In dit artikel:

De Chinese rederij Sea Legend wil in de zomer wekelijks containerschepen tussen China en Europa laten varen via de Noordelijke IJszee. Door het afnemende zee-ijs kunnen stevige schepen daar in bepaalde maanden zonder ijsbreker doorheen. Voor een containermaatschappij zou dat een primeur zijn; Russische olietankers gebruiken de route al langer.

De vaarweg is aanzienlijk korter dan de gebruikelijke verbinding via het Suezkanaal. Een schip van Ningbo naar Felixstowe is er ongeveer twintig dagen onderweg, tegenover ongeveer het dubbele via de Rode Zee. Die route is bovendien minder aantrekkelijk geworden door aanvallen van Houthi’s op koopvaardijschepen. Omvaren via Kaap de Goede Hoop kost extra tijd en geld.

Rusland wil van de Noordelijke Zeeroute een belangrijke handelsverbinding maken en vereist voor elke passage een vergunning. Die wordt verstrekt door Rosatomflot, een Russisch staatsbedrijf dat onder westerse sancties valt. Dat, samen met de beperkte beschikbaarheid van de route, maakt westerse rederijen zoals Maersk, Hapag-Lloyd en MSC voorlopig terughoudend. De route is doorgaans alleen tussen augustus en oktober bruikbaar.

Ook de omstandigheden op zee brengen risico’s met zich mee. Navigatie is lastiger doordat gps en kompassen minder betrouwbaar functioneren, terwijl bewegende ijsvelden en smalle doorgangen de bemanning voor extra uitdagingen stellen. Volgens denktank Clingendael wordt het gebied pas mogelijk na 2050 langer geschikt voor grote vrachtschepen, maar dat blijft onzeker.

De scheepvaart bedreigt bovendien kwetsbare poolgebieden en vergroot de kans op aanvaringen. Arctisch deskundige Malte Humpert waarschuwt vooral voor olielekken. In afgelegen, ijskoud water zijn hulpverlening en reddingsoperaties traag en breekt olie veel minder snel af, waardoor een incident grote gevolgen kan hebben voor het milieu.