Waarom de vondst van een oude vuursalamander in de Vijlenerbossen blij én verdrietig maakt

In dit artikel:

Tijdens nachtelijk verspreidingsonderzoek van RAVON in de Vijlenerbossen in Zuid-Limburg is op 16 oktober 2026 een mannelijke vuursalamander gevonden. Het dier is vermoedelijk ruim tien jaar oud en mogelijk zelfs ouder dan twintig jaar. Omdat er in dit deel van het bos al jaren nauwelijks vuursalamanders worden gezien, vrezen onderzoekers dat het mannetje een van de laatste overlevenden is en waarschijnlijk geen vrouwtje meer vindt om mee voort te planten.

RAVON onderzoekt in opdracht van de provincie Limburg hoe de plaatselijke populatie ervoor staat en welke rol de salamanderschimmel Batrachochytrium salamandrivorans (Bsal) speelt. Via niet-invasieve bemonstering wordt ook genetische informatie verzameld. De populatie kan volgens de onderzoekers functioneel uitgestorven zijn: er leven dan nog wel dieren, maar er is te weinig voortplanting om de populatie in stand te houden. De vondst bewijst daarom niet dat herstel mogelijk is.

De Nederlandse vuursalamanderpopulatie is sinds 1997 met meer dan 90 procent afgenomen. Bsal tast de huid aan en kan de dieren snel doden. De schimmel blijft ook jaren na een uitbraak aanwezig en is inmiddels op meerdere plekken in Limburg en Gelderland vastgesteld. Sommige populaties blijven bestaan, maar vaak in zeer kleine en kwetsbare aantallen. Ook verlies van leefgebied en klimaatextremen vormen een bedreiging.

RAVON blijft de resterende populaties en de verspreiding van Bsal volgen. Naast onderzoek zijn bescherming en herstel van leefgebieden nodig. Waarnemingen van zieke of dode salamanders en het naleven van hygiënemaatregelen in het veld kunnen helpen verdere verspreiding van ziekteverwekkers te beperken.