Waarom de ov-chipkaart vertrekt en de ov-pas arriveert
In dit artikel:
Translink-woordvoerder Gerbrant Corbee zegt dat de huidige ov-chipkaart, die vóór 2010 is ingevoerd, technisch verouderd is en plaatsmaakt voor de ov-pas binnen het OVpay-systeem. In tegenstelling tot de oude kaart, waar reisinformatie, saldo en abonnementen op de chip zelf staan, werkt de ov-pas accountgebaseerd: gegevens worden centraal opgeslagen op servers van Translink. De kaart wordt daarmee minder het primaire middel; het account van de reiziger staat centraal.
Die verschuiving maakt nieuwe producten en meer zelfservice mogelijk, volgens Corbee. Denk aan daglimieten, volume-afhankelijke tarieven, of automatisch het voordeligste tarief laten kiezen als iemand meerdere abonnementen heeft. OVpay maakte het sinds 2023 al mogelijk om met een bankpas of telefoon in- en uit te checken; Translink en verschillende vervoerders werkten samen aan uitbreiding daarvan.
Over veiligheid stelt Translink dat de ov-pas veiliger is omdat het gebruikmaakt van moderne bankinfrastructuur en bijbehorende eisen. Tegelijk erkent Corbee dat fraudeurs altijd proberen gaten te vinden — na de invoering van OVpay werden bijvoorbeeld kwetsbaarheden ontdekt waarbij tijdelijke betaalpassen gratis reizen mogelijk maakten. Hoe weerbaar de ov-pas precies is tegen nieuwe vormen van oplichting, zegt hij niet concreet.
Hoewel al ongeveer één op de vijf reizigers met een bankpas reist, blijft een aparte ov-pas nodig voor bepaalde toepassingen. NS-abonnementen en het studentenreisproduct kunnen nog niet op een gewone bankpas worden geladen; daarnaast willen sommige reizigers anoniem kunnen reizen, ouders willen kinderen een apart reissaldo geven, en niet iedereen heeft of wil een betaalpas gebruiken. Reizigersorganisatie Rover, vertegenwoordigd door Sanne van Galen, steunt een losse ov-pas om die redenen. Rover wijst erop dat de oude ov-chipkaart onhandig was — saldo aanvullen en abonnementen “ophalen” via stationsautomaten en per vervoerder apart in- en uitchecken waren knelpunten die met het nieuwe systeem moeten verdwijnen.
Rover heeft harde voorwaarden gekoppeld aan het afschaffen van de chipkaart: de overstap mag pas plaatsvinden als OVpay stabiel en klantvriendelijk is, alle abonnementen zijn overgezet, alle functies werken en de ov-pas in winkels verkrijgbaar en op te laden is. De adviesorganisatie wil voorkomen dat de invoering weer leidt tot kinderziekten zoals bij de invoering van de chipkaart.
Corbee verwacht dat de ov-chipkaart uiterlijk eind 2027 nog zal worden geaccepteerd. Nu al aanschaffen van een ov-pas is niet voor iedereen raadzaam, omdat sommige diensten (zoals NS-abonnementen, studentenproduct en ov-fiets) nog afhankelijk zijn van de oude kaart; NS belooft later dit jaar meer duidelijkheid. De sector heeft naar schatting 100–150 miljoen euro geïnvesteerd in OVpay en de ov-pas (nieuwe backoffice, aanpassing van ruim 60.000 kaartlezers). Voor reizigers is de ov-pas goedkoper in aankoop: 6 euro in plaats van de huidige 7,50 euro voor een nieuwe ov-chipkaart.