Waarom de EU en India nu (pas) een deal sluiten: 'Onder druk wordt alles vloeibaar'
In dit artikel:
De Europese Unie en India hebben een handelsakkoord in de maak dat beide partijen strategisch wil benutten: de EU wil haar afhankelijkheid van de VS en China verkleinen, India zoekt markten, investeringen en technologische kennis om zijn snelle economische groei te ondersteunen. Deskundige Lachmipersad plaatst de deal in dat geopolitieke kader: de onvoorspelbaarheid van de Amerikaanse politiek en invoerheffingen hebben zowel Brussel als New Delhi gemotiveerd om nieuwe partnerschappen te zoeken, terwijl India ook voorzichtig staat tegenover het concurrerende en assertieve China.
Het dossier kent een lange voorgeschiedenis: gesprekken begonnen al in 2007, sloegen vast in 2013 en werden in 2022 weer opgepakt. Onder druk van recente geopolitieke ontwikkelingen werd vorig jaar een ambitieuze termijn gezet om binnen een jaar tot overeenstemming te komen — wat uiteindelijk lukte. Toch is het akkoord nog niet definitief: de Europese Commissie heeft groen licht gegeven, maar de EU-lidstaten en het Europees Parlement moeten nog goedkeuren voordat het formeel van kracht wordt.
Economisch gezien biedt India aantrekkelijke vooruitzichten: met ongeveer 1,5 miljard inwoners en een snelgroeiende middenklasse is het land één van de snelst groeiende markten. India streeft ernaar binnen enkele jaren de derde economie ter wereld te zijn, wat Europese bedrijven nieuwe afzetmogelijkheden oplevert. Daarom is India bereid importtarieven op bepaalde Europese producten — auto's, wijn, olijfolie, machines en chemicaliën — scherp te verlagen of af te schaffen. Tegelijk blijven andere tarieven gehandhaafd om binnenlandse industrieën en landbouw te beschermen; de onderhandelingen zijn dus een zorgvuldige afweging van wederzijdse belangen.
Het akkoord bevat ook elementen buiten louter tariefverlagingen: Europa wil investeren in het vergroenen van Indiase industrie, en er zijn afspraken over arbeidsrechten en de positie van vrouwen — onderwerpen die volgens Lachmipersad atypisch en significant zijn voor een handelsverdrag. Voor India zijn drie zaken sleutel: buitenlandse investeringen, toegang tot afzetmarkten en technologische overdracht. Europese investeringen en knowhow zijn nodig voor de modernisering en groei van Indiase sectoren, terwijl Europa kan profiteren van India's grote IT- en farmaceutische capaciteit, en van arbeidsaanbod dat deels kan helpen het Europese personeelstekort te verlichten.
Handel tussen de blokken is al substantieel: ongeveer 180 miljard euro per jaar, waarbij de EU India's grootste handelspartner is. De Europese Commissie verwacht dat haar export naar India zal verdubbelen door het akkoord. Nederland speelt een opvallende rol vanwege zijn positie als doorvoerland en als belangrijke exportbestemming (onder meer petroleumproducten); veel Nederlandse bedrijven zijn actief in India en kunnen baat hebben bij verdere liberalisering.
Tegelijk blijven er knelpunten: gevoelige kwesties — bescherming van lokale industrie, landbouwbelangen en details van technologische samenwerking — worden nog verder besproken. Het resultaat is geen eenzijdige vrijbrief, maar een compromis waarin economische opportuniteiten en nationale belangen zorgvuldig zijn afgewogen.