Waarom de crisis in Ceuta volgens experts een politiek spel is: 'Marokko heeft een oogje dichtgeknepen'

In dit artikel:

De massale poging om vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta te komen, was binnen enkele dagen grotendeels voorbij. Naar schatting 60.000 mensen probeerden zwemmend, rennend of via hekken de grens te bereiken. Zeker 88 mensen kwamen daarbij om het leven. De meesten zijn door Marokko teruggenomen; anderen verblijven nog in Ceuta, waar zonder geldige documenten geen toegang tot het Europese vasteland mogelijk is.

Analisten vermoeden dat de Marokkaanse grensbewaking bewust niet ingreep. Volgens migratieonderzoeker Francesco Pasetti kan Rabat migratie gebruiken om Spanje onder druk te zetten. Dat gebeurde ook in mei 2021, toen ongeveer 8.000 mensen Ceuta en Melilla binnenkwamen tijdens een conflict over een West-Sahara-activist die in Spanje werd behandeld. Enkele maanden later wijzigde Spanje zijn standpunt over de Westelijke Sahara, die Marokko sinds de jaren zeventig grotendeels controleert.

De recente actie kan verband houden met de toenadering tussen Spanje en Algerije, dat de West-Sahara-activisten steunt en een belangrijke gasleverancier is. Tegelijkertijd onderhoudt Marokko nauwe contacten met de Verenigde Staten en Israël, terwijl de linkse Spaanse regering geregeld met die landen botst. Een politieke verzwakking van premier Pedro Sánchez, die volgend jaar verkiezingen tegemoetgaat, zou Rabat eveneens goed uitkomen. De precieze doelen van Marokko zijn echter niet vastgesteld.

Het inzetten van migratie als geopolitiek drukmiddel komt vaker voor. Belarus stuurde in 2021 migranten richting de buitengrenzen van de EU, en Turkije bracht in 2020 Syriërs naar de grens met Griekenland. Volgens Pasetti vergroten Europese afspraken met grenslanden hun onderhandelingsmacht: doordat de EU de bewaking en opvang deels aan hen uitbesteedt, kunnen zij gemakkelijker dreigen met nieuwe migratiestromen.