Waarom Amsterdammers zich minder thuisvoelen in de stad: 'Het kan ook anders, zoals in New York'

In dit artikel:

Amsterdammers voelen zich steeds minder thuis in hun stad: in de Burgermonitor daalde het aandeel inwoners dat zich “helemaal thuis” voelt van 82 procent in de periode 1999-2010 naar 67 procent in het nieuwste onderzoek. Die terugval is volgens deskundigen geen verrassing, maar een gevolg van de manier waarop Amsterdam is veranderd in een stad van voortdurende instroom en uitstroom.

Sociaal geograaf Jaap Draaisma van de Hogeschool van Amsterdam zegt dat de sterke groei van expats, buitenlandse studenten en andere tijdelijke bewoners het karakter van de stad verandert. Jaarlijks komen er inmiddels 80.000 tot 90.000 nieuwkomers bij, veel meer dan vroeger, en een groot deel vertrekt na enkele jaren weer. Door hoge woonlasten moeten veel mensen die zich in de stad hebben gevestigd uiteindelijk weg, waardoor Amsterdam volgens Draaisma steeds meer als een “sorteermachine” werkt.

Stadsgeograaf Fenne Pinkster van de Universiteit van Amsterdam plaatst de cijfers in perspectief: thuis voelen ontstaat langzaam, via dagelijkse routines en sociale banden. Volgens haar zegt het lage cijfer vooral iets over de snelle bevolkingswisselingen, niet per se over een mislukte stad. Wel waarschuwt ze dat Amsterdam juist mensen nodig heeft die langer blijven, omdat zij het sociale weefsel dragen en bereid zijn te investeren in de stad.

Daarom vindt Pinkster het zinvoller dat de gemeente inzet op betaalbare woningen en meer variatie in woonvormen, zodat bewoners die willen blijven dat ook kunnen. Ze wijst ook op verschillen tussen stadsdelen: in Nieuw-West, Noord en Zuidoost voelen mensen zich gemiddeld minder thuis, wat vragen oproept over voor wie Amsterdam eigenlijk een stad wil zijn.

Draaisma ziet een mogelijk alternatief in een stad als New York, waar internationale diversiteit juist onderdeel is van het thuisgevoel. Daar draait verbondenheid minder om herkenning en meer om het accepteren dat een stad voortdurend verandert.