Waarin ligt het onweerstaanbare Michael Sarnoski's uitmuntende 'The Death of Robin Hood'?

In dit artikel:

Robin Hood is al sinds de Middeleeuwen een veranderlijk figuur in de Europese verbeelding. Hij was achtereenvolgens een vrije boer, onteigende edelman, verdediger van Engeland, rebel en bandiet die de armen beschermde tegen machthebbers. Omdat zijn oorsprong en motieven nooit precies zijn vastgelegd, kan iedere tijd zijn eigen Robin Hood creëren. De legende draait steeds opnieuw om thema’s als gerechtigheid, geweld, vrijheid en verzet tegen autoriteit.

In de film The Death of Robin Hood geeft regisseur Michael Sarnoski een sombere, psychologische invulling aan die traditie. Hugh Jackman speelt Robin als een uitgeputte, gewelddadige man die na een leven vol moord door schuldgevoel wordt achtervolgd. In plaats van het romantische Sherwoodlandschap toont de film een grijs en ruig gebied. Robin beweert dat hij nooit een held was: hij roofde en doodde omdat hij daartoe in staat was. Tijdens een aanval op een boerderij schiet hij bovendien een vluchtende jongen dood, een gebeurtenis die zijn geweten en de rest van het verhaal bepaalt.

Zwaar gewond vlucht Robin naar een afgelegen eiland met een klooster. Daar wordt hij verzorgd door zuster Brigid, gespeeld door Jodie Comer, die later Lady Marian blijkt te zijn. De film verwijst hiermee naar het middeleeuwse gedicht Robin Hoode His Death uit circa 1475, waarin een abdis Robin op een eiland laat doodbloeden. Ook de invloed van Homerus’ Odyssee is duidelijk: Robin keert, net als Odysseus, getraumatiseerd terug uit een leven van oorlog en geweld, terwijl het eiland en Brigid verwijzen naar respectievelijk Aeaea en de tovenares Circe.

Sarnoski wijkt af van het bronverhaal door Brigid niet als moordzuchtige verleidster, maar als meelevende verzorgster en mogelijke geliefde neer te zetten. Zij vertelt Robin over Lucretius’ idee dat atomen soms van hun baan afwijken. Dat wordt een metafoor voor vrije wil: ook iemand die jarenlang geweld heeft gepleegd, hoeft niet volledig vast te zitten in zijn verleden of in de mythe die anderen van hem hebben gemaakt. De film gebruikt Robins naderende dood daarom vooral als verhaal over de mogelijkheid van berouw en verlossing. Daarmee sluit hij aan bij eerdere, vaak door de Odyssee beïnvloede Robin Hood-verwerkingen, maar geeft hij de bekende volksheld een uitgesproken hedendaagse, getraumatiseerde en moreel ambivalente vorm.