Waar de bedreigde zeekoe nog leeft in Indonesië

In dit artikel:

Onderzoekers van Wageningen University & Research en Indonesische partners verzamelden alle publiek toegankelijke waarnemingen van de Indische zeekoe (Dugong dugon) in Indonesië uit 2010–2022 en brachten 1.033 registraties samen. De analyse, gepubliceerd 24 januari 2026, laat zien dat doejongs niet gelijkmatig over de archipel voorkomen maar vooral geconcentreerd zijn rond kleine eilandengroepen — met name in de Bandazee en het westelijke deel van de Javazee — gebieden die aansluiten op bekende leefgebieden in buurlanden.

Belangrijke bevindingen:
- Ruim 17% van de registraties betrof dode dieren; waar de doodsoorzaak bekend was, was bijvangst in visnetten veruit de voornaamste factor, vooral rond delen van de westelijke Javazee.
- Er worden weinig jonge dieren gemeld en de leeftijdsopbouw is scheef, wat kan duiden op perioden van verminderde voortplanting of op recente instroom van volwassen dieren uit buurlanden, mogelijk vanwege voedseltekorten. De onderzoekers waarschuwen dat de data geen harde conclusies opleveren maar wel zorgwekkende signalen geven.
- De aanwezigheid van zeekoeien bleek niet goed samen te vallen met de verspreiding van zeegras: gebieden met veel gezond zeegras (bijvoorbeeld de westkust van Sumatra) kennen nauwelijks meldingen.

De studie is de eerste integrale beoordeling voor heel Indonesië en laat zien dat burgerwaarnemingen, nieuws en wetenschappelijke bronnen waardevolle informatie leveren waar systematische monitoring ontbreekt. Tegelijk benadrukken de auteurs dat dergelijke data geen vervanging zijn voor gestandaardiseerde, langdurige tellingen om populatieschattingen, voortplanting en verspreiding betrouwbaar vast te stellen.

Praktische implicaties: bescherming en beheer moeten zich richten op de geïdentificeerde hotspotregio’s en op het verminderen van bijvangst. Verder onderzoek en structurele monitoring zijn volgens de onderzoekers noodzakelijk om de kwetsbare Indische zeekoe in Indonesië effectief te beschermen.