Trump hoopt op opstand in Iran, maar experts betwijfelen of dat lukt

In dit artikel:

Op zaterdag riep oud-president Donald Trump Iraniërs op om opnieuw in opstand te komen en na zijn vertrek de macht over te nemen: "Als wij klaar zijn, neem dan de macht over. Die is van jullie", en hij waarschuwde dat dit mogelijk generatieslang hun enige kans is. Analisten zeggen dat die oproep een groot risico is en dat Trump het Iraanse regime mogelijk heeft onderschat.

Iran-deskundige Thomas Erdbrink wijst erop dat het voor gewone burgers moeilijk blijft om het bewind omver te werpen, ook na recente zware bombardementen op veiligheidsdiensten en het leger. Het systeem functioneert nog: veiligheidsdiensten controleren straten en telefoons en er zijn checkpoints in Teheran. Er zijn zeker tegenstanders van het regime, maar juist die groepen beschikken over de wapens. Erdbrink benadrukt dat veel Iraniërs wel diepgaande verandering willen — dat bleek volgens hem tijdens de protesten in januari, waarbij naar schatting tienduizenden omkwamen — maar dat een massale volksopstand vooralsnog uitblijft.

Arabist Leo Kwarten voegt toe dat leuzen alleen het bestuur niet neerhalen; daarvoor zouden delen van het leger en veiligheidsapparaat moeten overlopen en wapens in handen van de bevolking moeten komen. Hij waarschuwt ook voor grote risico's: veel mensen zijn economisch verbonden aan de staat of werken voor aan het regime gelieerde organisaties, waardoor zij geneigd kunnen zijn het bewind te verdedigen — met het gevaar van een burgeroorlog.

Trump zei daarnaast tegen NBC News geen Amerikaanse grondtroepen naar Iran te sturen en stelde te denken aan een nieuwe Iraanse leider, zonder namen te noemen. Intussen heeft het conflict zich al naar veertien landen uitgebreid, wat de regionale spanningen verder vergroot.