VWS wil ingrijpen bij massadonatie buitenlands donorsperma
In dit artikel:
Onderzoek van televisieprogramma Zembla wijst uit dat de rechten van Nederlandse donorkinderen systematisch worden geschonden wanneer er gebruik wordt gemaakt van zaad uit het buitenland, vooral uit Denemarken. Omdat Nederlandse klinieken door donorentekort massaal Deens sperma inkopen, worden jaarlijks minstens duizend Nederlandse kinderen verwekt met buitenlands donorzaad. Daardoor kunnen tientallen tot honderden kinderen wereldwijd van éénzelfde donor afkomstig zijn en elkaar nooit leren kennen of hun biologische vader traceren.
Nederland kent naar aanleiding van schandalen uit het verleden strikte regels: een donor mag in maximaal twaalf gezinnen kinderen verwekken en moet vindbaar zijn. Die bescherming geldt echter niet bij import van buitenlands zaad. Cryos International, de grootste spermabank ter wereld en leverancier aan veel Nederlandse klinieken, zegt geen grens te hanteren voor het aantal nakomelingen per donor en levert aan zo’n 125 landen. Ouders geven aan zich misleid te voelen; zij dachten dat de Nederlandse limiet van toepassing was.
Juridisch en maatschappelijk nemen experts en organisaties stelling. Universitair docent familierecht Bregje Dijksterhuis stelt dat het recht van kinderen om te weten van wie ze afstammen — een erkend kinderrecht — wordt geschonden en dat de staat daarom moet ingrijpen. FIOM, expertisecentrum voor verwantschapsvragen, waarschuwt dat veel donoren praktisch niet meer terug te vinden zijn en pleit voor een onmiddellijke stop op buitenlands donorsperma. Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (VWS) zegt bezorgd te zijn en noemt de huidige situatie “onwenselijk”; ze wil maatregelen nemen tegen massadonatie met buitenlands sperma.
Stichting Donorkind vindt die reactie onvoldoende en bereidt een rechtszaak tegen de staat voor om strengere regels en aansprakelijkheid af te dwingen. De organisatie eist ook hulp voor donorkinderen die nu met onopgeloste vragen en familieproblemen blijven zitten.