VWS kocht voor 7 ton aan coronapropaganda bij NPO

In dit artikel:

Onderzoeksplatform Indepen heeft, mede naar aanleiding van eerdere berichtgeving van Nieuwsuur, interne stukken van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) onderzocht. Daaruit zou blijken dat hoge ambtenaren in het voorjaar van 2020 niet alleen bezig waren met de aanpak van de coronacrisis, maar ook met de toekomstige verantwoording van hun beleid.

In een interne nota schreven ambtenaren dat zij rekening hielden met onderzoek naar hun keuzes. Volgens de stukken wilden zij voorkomen dat de Tweede Kamer of de Onderzoeksraad voor Veiligheid de evaluatie zou uitvoeren. Staatsrechtdeskundige Wim Voermans noemde dit bij Nieuwsuur een poging om parlementaire controle te omzeilen.

VWS schakelde in plaats daarvan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) in. Het ministerie betaalde daarvoor volgens het artikel ongeveer 700.000 euro. Indepen stelt dat de NSOB geen volledig onafhankelijke beleidsanalyse maakte, maar hielp bij het ontwikkelen van een communicatief narratief waarmee het ministerie het coronabeleid kon verdedigen en kritiek kon beantwoorden. Voormalig minister Hugo de Jonge zou dit materiaal hebben gebruikt ter voorbereiding op zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie.

Het onderzoek legt daarnaast een mogelijke belangenverstrengeling bloot rond Tjibbe Joustra. Tijdens de coronacrisis was hij voorzitter van de raad van toezicht van zowel de NPO als de NSOB. De auteur ziet daarin een verbinding tussen het ministerie, het adviesbureau en de publieke omroep en stelt dat vergelijkbare frames vervolgens in de media terugkwamen. Ook wordt gewezen op de opvolging van Joustra bij de NPO door Pieter-Jaap Aalbersberg, eveneens afkomstig uit de top van de NCTV.

Volgens Indepen werkte VWS niet mee aan Woo-verzoeken met het argument dat de crisis daarvoor geen tijd liet. Het platform pleit daarom voor volledige openbaarmaking van het NSOB-rapport en voor onderzoek naar de besteding van het geld. De beschuldigingen en interpretaties in het artikel zijn gebaseerd op de aangehaalde documenten en betrokken bronnen; het stuk presenteert ze als bewijs van doelbewuste beïnvloeding, terwijl die conclusie onderwerp van verdere toetsing blijft.