VVD van Yeşilgöz valt uiteen in twee vijandige kampen waar een verlichte D66'er inmiddels geldt als scheldwoord

In dit artikel:

De VVD verkeert volgens politiek verslaggever Wilma Borgman en commentator Hans van Soest in een diepe interne crisis. Binnen de partij staan een conservatieve rechtervleugel en een progressieve vleugel scherp tegenover elkaar. Rechts verwijt links dat het zich als een soort D66 gedraagt, terwijl progressieve VVD’ers hun rechtse partijgenoten eerder bij de PVV vinden passen. Volgens Borgman zijn de verhoudingen zo verslechterd dat beide kampen elkaar nauwelijks nog vertrouwen.

De verdeeldheid is versterkt sinds het einde van het vierde kabinet-Rutte en het mislukken van kabinet-Schoof. De conservatieve vleugel had gehoopt op duidelijk rechts beleid, terwijl de progressieve vleugel afstand houdt van standpunten over onder meer asiel, stikstof en immigratie. De auteur stelt daar tegenover dat de VVD zelf verantwoordelijkheid draagt voor de huidige situatie: partijleider Dilan Yeşilgöz, Ruben Brekelmans en Eelco Heinen steunden een minderheidskabinet onder leiding van D66-premier Rob Jetten. D66 bekleedt daarin onder meer de portefeuilles Klimaat, Landbouw, Onderwijs en Volkshuisvesting.

Het artikel verwijt de VVD dat zij in verkiezingstijd rechtse kiezers aanspreekt, maar na verkiezingen compromissen sluit met linkse partijen. Daardoor zou de partij haar achterban misleiden en nu tussen die achterban en haar coalitiepartners klem zitten. Ook de vastgelopen onderhandelingen over het Belastingplan illustreren volgens Van Soest de verlamming. De VVD zou geen verdere concessies aan PRO van Jesse Klaver durven doen, omdat partijleden vrezen dat PRO eropuit is de VVD politiek te verzwakken. Tegelijkertijd heeft het kabinet eerder al plannen voor ingrepen in de sociale zekerheid ingetrokken.

Volgens de analyse probeert het kabinet tijd te winnen door te hopen dat de samenwerking tussen JA21, BBB en SGP uiteenvalt en Joost Eerdmans de coalitie alsnog aan een meerderheid helpt. Acht maanden na de start blijft het minderheidskabinet daardoor afhankelijk van wisselende steun.

De auteur concludeert dat de interne strijd vooral gevolgen heeft voor burgers en ondernemers. De VVD zou te verdeeld zijn om rechts beleid af te dwingen, maar ook te onzeker om een stabiele meerderheid te vormen. Het opiniërende slotstuk pleit daarom voor een breuk binnen de partij, waarbij de progressieve vleugel zich bij D66 zou aansluiten en het huidige kabinet zou verdwijnen.