VVD-minister Van Weel weigert PAS-melders een garantie te geven tegen strafvervolging door het OM onder de nieuwe Europese milieuwet

In dit artikel:

Justitieminister David van Weel (VVD) weigert een volledige garantie te geven dat PAS-melders niet strafrechtelijk kunnen worden vervolgd onder nieuwe Europese regels voor milieucriminaliteit. Dat blijkt uit antwoorden op Kamervragen van BBB-leider Caroline van der Plas over wetsvoorstel 36876, waarmee de herziene Europese milieustrafrechtrichtlijn in Nederland wordt ingevoerd.

PAS-melders zijn boeren en andere ondernemers die onder het Programma Aanpak Stikstof (PAS) mochten volstaan met een melding in plaats van een natuurvergunning. Nadat de Raad van State die regeling in 2019 ongeldig verklaarde, kwamen duizenden bedrijven zonder geldige vergunning te zitten. Hoewel de overheid wettelijk verplicht is deze bedrijven te legaliseren, is dat volgens het artikel na zeven jaar nog steeds niet volledig gebeurd.

De nieuwe Europese richtlijn maakt ernstige, wederrechtelijke milieuschade strafbaar. Van der Plas vroeg Van Weel expliciet of PAS-melders daardoor strafrechtelijke risico’s lopen en vroeg om een garantie van honderd procent. De minister antwoordde dat zo’n garantie niet mogelijk is en dat het Openbaar Ministerie uiteindelijk beslist over vervolging. Hij stelt wel dat strafrechtelijke vervolging volgens hem niet voor de hand ligt en zegt met het OM te willen overleggen over aanvullende waarborgen.

Volgens Van Weel genieten PAS-melders niet automatisch dezelfde bescherming als bedrijven met een vergunning, omdat zij destijds juist zonder vergunning opereerden op basis van een overheidsvrijstelling. De auteur noemt dit onrechtvaardig: de overheid zou boeren eerst hebben verteld dat een melding volstond en hen daarna onvoldoende hebben geholpen met legalisatie.

Het artikel waarschuwt dat milieuorganisaties aangifte zouden kunnen doen wanneer uitstoot nabij Natura 2000-gebieden als wederrechtelijk wordt aangemerkt. Als het OM niet vervolgt, kan via een artikel 12-procedure bij het gerechtshof alsnog om vervolging worden gevraagd. De auteur pleit daarom voor een wettelijke vrijstelling voor PAS-melders, volledige legalisatie van hun bedrijven en het tegenhouden van het wetsvoorstel. De geplande stemming in de Tweede Kamer is volgens het artikel uitgesteld.