VVD-minister Karremans maakt Nederland koploper vliegbelasting in de EU en leurt bij buurlanden om een Europese vliegtaks

In dit artikel:

Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) schrijft in een vrijdag aan de Tweede Kamer verstuurde brief dat Nederland vanaf 2027 de hoogste vliegbelasting van de Europese Unie krijgt. De nieuwe belasting wordt naar vliegafstand gedifferentieerd. Het kabinet wil daarnaast met Duitsland en België overleggen over een Europese vliegbelasting, zodat reizigers minder kunnen uitwijken naar luchthavens zoals Düsseldorf en Zaventem. Volgens Karremans zijn hierover al gesprekken gevoerd in de Transportraad; voor het einde van 2026 wordt de Kamer geïnformeerd over de voortgang.

De nationale belasting komt bovenop hogere kosten door het Europese emissiehandelssysteem. Sinds 1 januari 2026 ontvangen luchtvaartmaatschappijen binnen het EU ETS geen gratis uitstootrechten meer en moeten zij voor iedere ton CO₂ rechten kopen. De Europese Commissie overweegt bovendien de regeling uit te breiden naar vluchten naar bestemmingen binnen 5.000 kilometer van Frankfurt.

Tegelijkertijd trekt de overheid honderden miljoenen euro’s uit voor verduurzaming van de luchtvaart. Via het programma Luchtvaart in Transitie is tussen 2022 en 2031 maximaal 383 miljoen euro beschikbaar voor veertien projecten rond onder meer waterstof en lichtgewicht materialen. Daar komen vanaf 2027 een subsidie van 20 miljoen euro voor een proef met emissievrij vliegen en 45 miljoen euro voor een fonds voor duurzame vliegtuigbrandstof bij. Het ministerie streeft naar een eerste emissievrije vlucht met minimaal negen passagiers in 2030 en een toestel voor ongeveer veertig passagiers in 2040. Daarvoor moeten op veel luchthavens ook netaansluitingen worden versterkt.

Een eerder project voor duurzaam taxiën blijkt eveneens beperkt van omvang. Van de 10 miljoen euro die hiervoor in 2020 werd gereserveerd, rijden op Schiphol momenteel vier TaxiBots, later dit jaar mogelijk zes. Door technische en ruimtelijke beperkingen zijn ze niet overal inzetbaar. Een volledige invoering in 2030 acht Karremans niet realistisch.

Daarnaast werkt het kabinet aan mogelijke maatregelen om de CO₂-uitstoot van Schiphol en Lelystad Airport in 2030 te beperken. Volgens het coalitieakkoord moet hun gezamenlijke uitstoot dan lager zijn dan die van Schiphol in 2024. Het ministerie onderzoekt wettelijke of andere bindende maatregelen, waaronder opties uit eerdere adviezen en een mogelijk CO₂-plafond. De Kamer krijgt hierover voor het einde van 2026 meer informatie.

Karremans verwijst daarbij naar een uitspraak van de rechtbank Den Haag uit januari 2026 in een zaak van Greenpeace over Bonaire. De rechtbank droeg de Staat op om bindende emissiedoelen voor de hele economie, inclusief internationale lucht- en scheepvaart, in regelgeving vast te leggen. Het kabinet wil in het voorjaar van 2027 uitwerken hoe dit vonnis en eerdere politieke voorstellen voor klimaatdoelen voor luchthavens in beleid kunnen worden omgezet. Een aparte heffing voor veelvliegers wordt niet uitgevoerd, onder meer vanwege de benodigde registratie van vluchten en privacybezwaren.