VVD-minister Heinen zadelt Nederland tot 2040 op met een gat van 17,5 miljard euro voor box 3 en elke burger draait op voor zo'n 1.000 euro

In dit artikel:

ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis heeft kritiek geuit op de manier waarop minister van Financiën Eelco Heinen de hervorming van box 3 financieel verwerkt. Volgens Grinwis stijgt het gecumuleerde dekkingstekort van het nieuwe pakket tot 2040 van 7,7 miljard naar 17,5 miljard euro, omgerekend ongeveer 1.000 euro per Nederlander.

De aanleiding is een herziene begrotingstabel die Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg naar de Tweede Kamer stuurden op verzoek van PRO-Kamerlid Luc Stultiens. Het kabinet wil overstappen van de huidige regeling naar een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting wordt geheven over daadwerkelijk gerealiseerde winsten. De invoering daarvan wordt voorzien voor uiterlijk 2029, mogelijk al in 2028. Na kritiek van de Raad van State en weerstand in de Kamer zijn voorstellen om het heffingsvrije vermogen te verlagen en het forfait voor beleggers te verhogen geschrapt.

Volgens de nieuwe berekening ontstaat daardoor een groter tekort. Het kabinet wil dat deels opvangen door tussen 2026 en 2029 minder geld te reserveren voor de tegenbewijsregeling in box 3, omdat wordt verwacht dat spaarders en beleggers minder compensatie zullen aanvragen. Daarnaast wordt tijdelijk het belastingtarief in box 2 verlaagd, terwijl het bedrag dat ondernemers zonder extra belasting uit hun eigen bv mogen lenen stapsgewijs wordt beperkt. De combinatie moet ondernemers stimuleren om eerder dividend uit te keren, waardoor de overheid in de jaren 2027 tot en met 2031 extra inkomsten verwacht.

De opbrengsten worden volgens de analyse echter naar voren gehaald. Vanaf 2032 ontstaan opnieuw aanzienlijke jaarlijkse tekorten, doordat de tijdelijke box 2-maatregelen aflopen terwijl de nieuwe box 3-regeling structureel minder inkomsten oplevert. Critici stellen daarom dat het kabinet de financiële gevolgen vooral buiten de eigen regeerperiode schuift. Het kabinet schrijft in de begeleidende brief dat bij de vormgeving is gestuurd op de meerjarenperiode en de structurele effecten.

De auteur van het artikel betoogt dat het probleem niet met nieuwe belastingen moet worden opgelost, maar door overheidsuitgaven te verlagen. Daarbij wordt gepleit voor bezuinigingen op onder meer klimaat- en stikstofbeleid, asiel, internationale bijdragen en het ambtenarenapparaat. Ook wordt box 3 als dubbele belasting op eerder belast inkomen afgewezen. De discussie draait daarmee niet alleen om de technische invoering van een vermogenswinstbelasting, maar ook om de vraag of de overheid haar uitgaven moet aanpassen aan lagere belastinginkomsten.