VVD-minister Heinen zadelt bankklanten op met woke meldpunten en cursussen voor 'door klanten ervaren discriminatie' bij banken

In dit artikel:

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) informeerde de Tweede Kamer in een voortgangsbrief over maatregelen tegen door klanten ervaren discriminatie bij banken. Het beleid steunt op onderzoek van Ipsos I&O, waarin niet juridisch bewezen discriminatie is onderzocht, maar de subjectieve ervaring van bankklanten.

Volgens het onderzoek zei 4,1 procent van de ondervraagden die de afgelopen twee jaar contact hadden met een bank of betaalinstelling in 2026 discriminatie te hebben ervaren. Dat percentage lag op 6,5 procent in 2024 en 4,9 procent in 2025. Van de 192 respondenten die een negatieve ervaring meldden, beoordeelde 43 procent het totale contact met de bank desondanks positief of zeer positief.

De ervaren achterstelling deed zich volgens respondenten vooral voor bij hypotheekaanvragen of -wijzigingen. Naast migratieachtergrond of nationaliteit werden de eigen financiële situatie en leeftijd elk door 43 procent genoemd als mogelijke oorzaak. Het onderzoek noemt daarnaast overmatige controles als meest genoemde problematische bankgedrag. Klanten ergeren zich bijvoorbeeld aan vragen over de herkomst van geld of aan geweigerde kredieten wegens een laag of onzeker inkomen. Banken voeren zulke controles mede uit op grond van de antiwitwaswetgeving (Wwft) en hun zorgplicht bij kredietverlening.

Heinen stelt dat de aanpak van discriminatie belangrijk blijft, ondanks de daling van het gemeten percentage. Banken, toezichthouders, de Nederlandse Vereniging van Banken en het College voor de Rechten van de Mens werken daarom aan trainingen, een interbanciële opleiding en richtlijnen voor inclusieve communicatie. Ook is samenwerking opgezet met Discriminatie.nl, hoewel banken naar eigen zeggen slechts enkele klachten per instelling ontvangen.

Verder verwijst Heinen naar een kader voor risicoprofilering, een algoritmecontrole en een discriminatietoets. Het ministerie wil het overleg tussen onder meer DNB, AFM, de Autoriteit Persoonsgegevens, FIU-Nederland en de bankensector voortzetten, met later nieuw onderzoek.

De auteur van het artikel bekritiseert deze aanpak fel. Volgens hem wordt beleid gebaseerd op gevoelens in plaats van aantoonbare overtredingen, terwijl controles en kredietbeoordelingen juist bedoeld zijn om witwassen en problematische schulden tegen te gaan. Ook waarschuwt hij dat trainingen, diversiteitsteams en extra overleg de bankkosten en bureaucratie voor rekeninghouders en ondernemers kunnen verhogen.