VVD-minister Heinen weigert noodplan voor Franse schuldenbom van 116 procent en juicht Brussels spreidingsplan voor banken toe

In dit artikel:

In een fel opiniërend artikel wordt minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) verweten geen noodplan te hebben voor de gevolgen van de oplopende Franse staatsschuld en rente. Volgens cijfers uit zijn antwoorden aan de Tweede Kamer steeg de Franse schuld van 98 procent van het bbp in 2019 naar 116 procent eind 2025. De rente op tienjarige Franse staatsleningen liep volgens het artikel op van ongeveer nul procent in 2021 naar 4,9 procent op 2 november 2026. Ook het renteverschil met Duitsland nam sterk toe, wat wordt gezien als signaal van zorgen over het Franse begrotingstekort en de politieke instabiliteit.

De ontwikkeling kan volgens de auteur ook Nederland raken. De Nederlandse staatsrente was op 29 oktober 2026 gestegen naar 3,4 procent, waardoor de overheid meer rente moet betalen en leningen voor banken, bedrijven en huishoudens duurder kunnen worden. Nederlandse financiële instellingen hadden eind juni 2026 al 13 procent minder Franse staatsobligaties op hun balans dan een jaar eerder; ook pensioenfonds ABP zou zijn blootstelling afbouwen.

Italië wordt genoemd als een tweede risico binnen de eurozone. Het land heeft volgens de tekst een staatsschuld van 137 procent van het bbp, geringe economische groei en hoge rentelasten. Italiaanse banken houden bovendien relatief veel eigen staatsobligaties aan, waardoor problemen bij de overheid ook de bankensector kunnen treffen.

Kamerleden Henk-Jan Oosterhuis (D66), Erik van der Maas (VVD) en Inge van Dijk (CDA) vroegen Heinen welke maatregelen klaarliggen als Frankrijk of de eurozone verder verzwakt. De minister antwoordde dat hij het onverstandig vindt om over scenario’s te speculeren. Wel verwees hij naar bestaande vangnetten, zoals het Europese noodfonds ESM en het TPI-opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank. Ook steunt hij een aangekondigd Europees voorstel om grote concentraties staatsobligaties op bankbalansen te beperken en meer spreiding te stimuleren.

De auteur ziet daarin geen bescherming, maar een risico dat schulden uit Frankrijk en Italië via Europese banken en steunmechanismen bij Nederlandse belastingbetalers en spaarders terechtkomen. Het artikel eindigt met een politieke oproep aan Heinen om het Europese bankenplan te blokkeren, een eigen noodplan te presenteren en geen steun te verlenen aan mogelijke ECB- of ESM-interventies. Daarnaast pleit de auteur voor veel lagere overheidsuitgaven en uiteindelijk vertrek uit de euro. Deze conclusies en kwalificaties zijn nadrukkelijk de visie van de auteur, niet neutrale vaststellingen uit de Kamerbrief.