VVD-minister Heinen sloopt het renteplafond op jouw studieschuld: Financiën eiste 'nul risico' en hij dreigde 1,5 miljard onderwijsgeld te blokkeren

In dit artikel:

Interne stukken van het ministerie van Onderwijs laten volgens ANP en het Hoger Onderwijs Persbureau zien dat minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) al in maart grote bezwaren had tegen het renteplafond voor studieschulden. In het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA was afgesproken dat de rente maximaal 2,5 procent zou bedragen. Daarvoor was jaarlijks 40 miljoen euro gereserveerd, ten bate van bijna twee miljoen huidige en voormalige studenten.

Door de gestegen rente bleek de regeling volgens onderwijsminister Rianne Letschert (D66) echter minstens 160 miljoen euro per jaar te kosten. Zij maakte daarom op 22 oktober bekend het plafond niet te kunnen invoeren. Uit de vrijgegeven documenten blijkt dat Financiën het risico volledig bij Onderwijs wilde leggen: eventuele tegenvallers moesten daar worden betaald, terwijl meevallers naar de schatkist zouden vloeien. Financiën stelde bovendien voor de regeling stop te zetten zodra de rente te hoog werd. Onderwijsambtenaren vonden dat in strijd met de coalitieafspraken.

Volgens ScienceGuide dreigde Heinen daarnaast de overheveling van 1,5 miljard euro voor onderwijs en onderzoek te blokkeren zolang er geen akkoord over het renteplafond was. Onderwijs stelde nog voor zelf 80 miljoen euro bij te dragen, op voorwaarde dat Financiën het resterende risico zou dragen, maar beide ministeries bereikten geen overeenstemming. De documenten spreken daarmee de uitleg van D66 tegen dat de onverwachte internationale ontwikkelingen de oorzaak waren; ambtenaren hadden vooraf al voor financiële risico’s gewaarschuwd.

De Kamer besloot donderdag de beschikbare 40 miljoen euro anders te besteden, onder meer aan lagere lesgelden en een hogere uitwonendenbeurs. Een voorstel om het plafond alsnog volledig in te voeren, kreeg geen steun van het kabinet. DUO rekent volgend jaar 3,28 procent rente voor leners met de 15-jaarsregeling en 2,70 procent voor de 35-jaarsregeling. Bij een schuld van 30.000 euro kan het verschil met een plafond van 2,5 procent volgens een rekenvoorbeeld oplopen tot ruim 2.000 euro over de hele looptijd.