VVD-minister Eelco Heinen jaagt op spaarders in box 3 maar kijkt nauwelijks om naar 72 miljard euro Nederlands goud

In dit artikel:

De Algemene Rekenkamer heeft woensdag in het rapport *Focus op de goudvoorraad* kritiek geuit op het toezicht op de Nederlandse goudreserves. De Nederlandsche Bank bezit namens Nederland 612 ton goud, dat door de hoge goudprijs in september ongeveer 72 miljard euro waard was. Minister van Financiën Eelco Heinen is namens de staat de enige aandeelhouder van DNB en geldt daarmee als politiek verantwoordelijke voor het toezicht op dit staatsbezit.

Volgens de Rekenkamer vraagt het ministerie echter nauwelijks om informatie over de opslag, controle en risico’s van de goudvoorraad. Een groot deel van het goud ligt in buitenlandse kluizen in Londen, New York en Ottawa. Recent werd bovendien voor ongeveer 10 miljard euro aan goud vanuit New York en Ottawa naar Londen verplaatst. Bij eerdere transporten zou de rol van het ministerie onvoldoende zijn vastgelegd; bij de verhuizing naar Londen werd Heinen volgens de Rekenkamer pas kort van tevoren geïnformeerd.

Ook de controle op het goud schiet volgens het rapport tekort. De externe accountant die de boeken van DNB controleert, bezoekt de buitenlandse kluizen niet fysiek. Hij vertrouwt op schriftelijke verklaringen van de buitenlandse centrale banken dat het goud daar aanwezig is. Daarnaast zou de minister onvoldoende inzicht hebben in de manier waarop DNB en de accountant hun controles uitvoeren.

DNB beschouwt de goudvoorraad als een noodreserve voor onder meer een financiële crisis, politieke instabiliteit of oorlog. Tegelijkertijd zijn er volgens de Rekenkamer geen schriftelijke afspraken tussen het ministerie en DNB over het gebruik van het goud in een dergelijke crisissituatie. De Rekenkamer benadrukt dat de onafhankelijkheid van DNB belangrijk is, maar vindt dat die onafhankelijkheid de minister niet ontslaat van zijn verantwoordelijkheid om zicht te houden op vitale staatsbelangen.

Heinen verdedigde tegenover de NOS het bestaande beleid. Volgens hem draagt het goudbeheer bij aan de economische weerbaarheid, maar is er in normale omstandigheden weinig aanleiding voor extra toezicht omdat de voorraad passief wordt beheerd. Het artikel gebruikt de kwestie vervolgens om Heinen en de VVD tegenover elkaar te zetten: terwijl burgers volgens de auteur streng worden gevolgd en belast over hun spaargeld, zou de minister bij miljarden aan goud te weinig controle uitoefenen. De oproep is daarom om fysieke controles uit te voeren, duidelijke noodafspraken met DNB te maken en de goudvoorraad beter namens de Nederlandse bevolking te bewaken.