VVD-achterban sceptisch over nieuw kabinet; JA21 profiteert

In dit artikel:

Een week na de presentatie van het coalitieakkoord en het Kamerdebat laten peilingen een verdeeld beeld zien. Onder aanhangers van coalitiepartners D66 en CDA is bijna driekwart positief over het akkoord, maar bij de VVD is de steun veel zwakker: ongeveer de helft van de VVD-stemmers staat erachter en bijna een derde beoordeelt het akkoord negatief. Landelijk is het draagvlak beperkt: gemiddeld zo'n 27% van de Nederlanders reageert positief, mede door felle afwijzing vanuit de oppositie.

De VVD lijkt direct te lijden onder die onvrede: in recente zetelpeilingen gaat de partij achteruit terwijl JA21 drie zetels wint. Analisten waarschuwen dat dit extreemrechts/ook-rechts-rechts-rechts electoraat kan aantrekken bij komende gemeenteraadsverkiezingen, zeker nu het minderheidskabinet vaak steun van links zal moeten zoeken. JA21 profileert zich als het belangrijkste alternatief voor teleurgestelde VVD-stemmers.

Tegelijk tonen achterbannen van veel oppositiepartijen verrassend constructieve voorkeuren ten aanzien van incidentele samenwerking: een ruime meerderheid van GroenLinks/PvdA-achterban (83%), JA21 (79%) en BBB (73%) vindt steun op specifieke onderwerpen acceptabel. De meest uitgesproken tegenstand zit bij PVV-stemmers: 53% wil zo min mogelijk samenwerken. Bij de Partij voor de Dieren ziet 28% samenwerking niet zitten, terwijl bij FVD juist 56% openstaat voor incidentele steun aan het kabinet.