VS koopt Russische diesel, EU houdt boycot in stand

In dit artikel:

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdelijk een uitzondering verleend op het Amerikaanse importverbod voor Russische diesel. Rusland zou volgens Trump onmiddellijk ruim 300.000 ton leveren aan de Amerikaanse en internationale markt, gevolgd door grotere volumes in november en daarna. Washington hoopt zo de sterk gestegen brandstofprijzen in de Verenigde Staten te verlagen. Diesel is daar sinds vorig jaar 65 tot 74 procent duurder geworden, wat transportbedrijven, boeren, winkels en consumenten hard raakt. Ook benzine is fors duurder. Met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november in zicht staat de regering bovendien politiek onder druk; uit een peiling blijkt dat een grote meerderheid van de Amerikanen Trump verantwoordelijk houdt voor de hoge kosten van levensonderhoud.

De Europese Commissie kiest vooralsnog een tegengestelde koers. EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte na het Amerikaanse besluit dat Brussel de druk op Rusland juist wil opvoeren om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. De sancties hebben de Russische energie-inkomsten wel geraakt, maar volgens het artikel niet tot een einde van de oorlog geleid. Tegelijkertijd zijn energie en boodschappen in Europa sterk duurder geworden, met economische stagnatie als gevolg, vooral in landen als Duitsland die eerder sterk afhankelijk waren van Russisch gas.

Hoewel Rusland nog ongeveer 12 procent van de Europese gasimport levert, heeft de EU in februari besloten Russische brandstoffen vanaf 2027 volledig te verbieden. Het gaat vooral om vloeibaar aardgas (LNG) en gas via de laatste operationele pijpleiding richting Zuid- en Midden-Europa. Volgens de aangehaalde energieanalist IEEFA zal Europa daardoor nog afhankelijker worden van Amerikaans LNG: het aandeel van de VS in de Europese gasimport kan in 2027 oplopen tot 40 procent, tegenover 7,3 procent in 2021. LNG wordt per schip aangevoerd en is doorgaans duurder dan gas via pijpleidingen.

De afsluiting van de Straat van Hormuz, waar volgens het artikel ongeveer een vijfde van de mondiale olie- en gasconsumptie doorheen gaat, vergroot de druk op Europa extra. De VS is grotendeels zelfvoorzienend voor olie en exporteert gas, terwijl de EU netto-importeur is. De Russische dieseldeal heeft de Amerikaanse prijzen voorlopig nog niet verlaagd en energie-experts verwachten volgens het artikel ook op korte termijn geen groot effect. Vooral Amerikaanse LNG-producenten profiteren van de groeiende Europese afhankelijkheid, terwijl Europese consumenten met hogere energieprijzen dreigen te blijven zitten.