VS, Israël en Iran akkoord over staakt-het-vuren van twee weken, Straat van Hormuz in coördinatie met Iran geopend
In dit artikel:
De Verenigde Staten en Iran belandden in één nacht op rand van een grootschalig conflict, maar kwamen op het laatste moment tot een tijdelijke de-escalatie. President Trump dreigde via een Truth-post met een aanval als de Straat van Hormuz niet vóór 20:00 EST (02:00 NL) openging; hij waarschuwde voor zware vergelding, terwijl Amerikaanse vliegtuigen al doelen op het olie-eiland Kharg hadden bestookt. Tegelijkertijd voerden VS- en Israëlische operaties aanvallen uit op onder meer bunkers, radarinstallaties en opslagplaatsen, en werd een Iraanse aluminiumfabriek in Arak geraakt.
Gedurende de avond escaleerden de dreigementen aan beide kanten: Iran zei zowel op oorlog als op vrede voorbereid te zijn en vuurde ballistische raketten op Israël af; de Iraanse strijdkrachten kondigden aan hun aanvallen op Israëlische en Amerikaanse doelen te zullen intensiveren. Er gingen berichten rond over het inzetten van Iraanse burgers als menselijke schilden bij energie-installaties en over een grote vlucht uit Teheran.
Mediatie door Pakistan bracht uiteindelijk de doorbraak. Premier Shehbaz Sharif en legerchef Asim Munir voerden op het laatste moment gesprekken met de Amerikanen; volgens bronnen, en met tussenkomst van China, werd een akkoord mogelijk gemaakt waarin Iran instemde met een staakt-het-vuren van twee weken en met de veilige opening van de Straat van Hormuz. Het Witte Huis kondigde aan dat Trump bereid was de bombardementen voor twee weken op te schorten, mits Iran de doorgang garandeert; ook Israël zou daarmee hebben ingestemd. The New York Times meldde dat Iran het voorstel accepteerde en dat dit goedgekeurd zou zijn door Ayatollah Mojtaba Khamenei, aldus drie Iraanse functionarissen.
In de uren voor de overeenkomst werden intensieve onderhandelingen gevoerd — inclusief betrokkenheid van personen als JD Vance en de Pakistaanse bemiddelaar — en regionale actoren zoals Saoedi-Arabië meldden luchtafweeracties tegen Iraanse ballistische raketten. Internationale media en westerse militaire bronnen publiceerden beelden van beschadigde Iraanse maritieme installaties en rapporteerden over verdere bombardementen en militaire activiteiten. De VS ontkenden plannen voor inzet van kernwapens; in plaats daarvan lag de nadruk op grootschalige aanvallen op energie- en infrastructuurdoelen als optie.
Resultaat: voor nu is een directe aanval door de VS uitgebleven en geldt er een tijdelijke wapenstilstand van twee weken, met geplande vervolggesprekken in Islamabad om te werken aan een langer durend akkoord. De situatie blijft fragiel: de regio bleef die nacht intensief in gesprek en voorbereid, en de economische en veiligheidsgevolgen van beschadigde infrastructuur – met name voor de olie- en scheepvaartstromen via de Straat van Hormuz — vormen een blijvende zorg.