VS gooit sancties op Russische olie overboord om prijspaniek te bedwingen

vrijdag, 13 maart 2026 (12:21) - VRT Nieuws

In dit artikel:

De VS hebben besloten de sancties tijdelijk te versoepelen voor kopers van Russisch olie die al op tankers geladen is, met als doel de wereldolieprijzen te drukken. Die olie ligt vaak opgeslagen op zeeschepen als “drijvende opslag”: tankers ankeren wereldwijd en wachten op kopers omdat uitvoer soms aan wal geblokkeerd is door sancties of logistieke problemen.

Tot nu toe ontmoedigden vooral Amerikaanse financiële sancties landen als India en China om zulke ladingen te kopen. Door die druk gedeeltelijk weg te nemen, wordt het voor Aziatische en andere marktpartijen makkelijker om Russische oil aan te schaffen. Analisten schatten dat het om ongeveer 120 miljoen vaten kan gaan — een forse hoeveelheid, maar in perspectief: de aangekondigde vrijgave van strategische voorraden beslaat ongeveer 400 miljoen vaten, en via de Straat van Hormuz gaat normaal circa 20 miljoen vaten per dag. De extra Russische volumes zouden dus ongeveer zes dagen aan normale doorvoer vertegenwoordigen, genoeg om marktspanning te verlichten maar niet om langdurig hoge prijzen volledig te keren; olie noteert nog altijd boven de 100 dollar per vat.

De versoepeling is economisch voordelig voor Rusland: inkomsten uit olie-export zijn recent al gestegen, en experts verwachten dat verdere verkoop de schatkist van Moskou zal spekken. Washingtons financiële top (Scott Bessent) ontkende dat deze maatregel Rusland substantieel zou bevoordelen, maar prof. Thijs Van de Graaf noemt die lezing weinig overtuigend en ziet de stap als een paniekerige poging om binnenlandse en wereldwijde prijsstijgingen te beteugelen (faillissementen van measures zoals vrijgave voorraden en escortes voor tankers illustreren dat).

In de EU blijft een algemeen verbod op Russische olie gelden (met enkele uitzonderingen zoals een kleine pijpleiding naar Hongarije/Slowakije die momenteel stil ligt). Europa werkt ook geleidelijk aan minder afhankelijkheid van Russisch gas; sommige delen van dat tempo kunnen heroverwogen worden als de energie- en geopolitieke crisis aanhoudt.