VS en Iran sluiten akkoord: einde oorlog en Straat van Hormuz weer open
In dit artikel:
Iran en de Verenigde Staten hebben onder bemiddeling van Pakistan een memorandum van overeenstemming bereikt dat een einde moet maken aan hun vijandelijkheden — inclusief de gevechten tussen Israël en Hezbollah in Libanon. Het document wordt volgens Pakistan vrijdag in Genève getekend. Het geldt als een eerste stap richting verdere onderhandelingen en niet als een definitief vredesverdrag.
Centrale afspraken zijn een direct en permanent staakt‑het‑vuren tussen Iran en de VS, en een poging om de uitwisseling van aanvallen in Libanon te stoppen. De Straat van Hormuz wordt weer opengesteld: Iran heft de blokkade op en wil samen met Oman toezicht houden op het scheepvaartverkeer. In ruil daarvoor beëindigt de VS haar maritieme blokkade van Iraanse havens zodra zeemijnen zijn verwijderd. Verder voorziet het akkoord in verlichting van sancties en vrijgave van bevroren tegoeden; kwesties als verrijking van uranium blijven onderwerp van nadere gesprekken. Amerikaanse officials benadrukken dat in het akkoord staat dat Iran geen kernwapens zal krijgen, maar de bindendheid en controlemechanismen blijven onduidelijk.
De reacties zijn uiteenlopig. Binnenlandse Amerikaanse politiek en zorgen over energievoorziening speelden mee: de gedeeltelijke normalisatie drukt de olieprijs en had een positieve invloed op aandelen. Teheran presenteert het akkoord als een diplomatiek succes, maar waarschuwt tegelijkertijd dat wantrouwen en militaire paraatheid blijven bestaan; binnenlandse hardliners uiten kritiek. Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen noemt het een hoopvolle stap.
De economische prikkel is groot: de blokkade van Hormuz had wereldwijd circa een vijfde van de olie- en gashandel geraakt en droeg bij aan hogere inflatie, wat Washington politiek pijn deed. Voor Iran betekent akkoord mogelijk toegang tot miljarden aan inkomsten en verlichting van economische druk. In Libanon blijft de situatie fragiel: formeel geldt een bestand, maar dagelijkse confrontaties gaan door en Israël zegt zijn troepen in Zuid-Libanon te handhaven om noordelijke gemeenten te beschermen.