VS draagt commando van 2 NAVO-basissen over aan Europeanen: "Op termijn moet Europa conventionele defensie overnemen"

dinsdag, 10 februari 2026 (23:50) - VRT Nieuws

In dit artikel:

De 32 NAVO-lidstaten hebben afgesproken dat Europese landen meer leidinggevende militaire taken binnen de alliantie overnemen. Afgelopen vrijdag is besloten een herverdeling door te voeren in de commandostructuur, waarbij twee operationele hoofdkwartieren die nu onder een Amerikaanse admiraal vallen aan Europese leidinggevenden worden toegewezen. Daarmee zullen straks drie hoofdkwartieren op operationeel niveau—de eenheden die in crisissituaties commando voeren—door Europeanen worden geleid. De verschuiving wordt gefaseerd ingevoerd in de komende jaren.

De NAVO presenteert de maatregel als een eerlijkere verdeling van verantwoordelijkheden; tegelijk benadrukt de alliantie dat de Verenigde Staten betrokken blijven bij commando en controle. De functie van opperbevelhebber van de NAVO-strijdkrachten in Europa (SACEUR) blijft door een Amerikaan worden vervuld. De Amerikaanse NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker zei dat Washington de NAVO niet wil ontmantelen, maar verwacht dat Europa sterker en gelijkwaardiger wordt — en op termijn "de conventionele defensie van het continent volledig overnemen". De VS wil volgens hem zelf de nucleaire afschrikking blijven bieden.

De stap sluit aan op eerdere Amerikaanse druk, met name van president Donald Trump, om meer defensieverantwoordelijkheid naar Europa te verschuiven. De beslissing komt kort voor belangrijke bijeenkomsten: de NAVO-ministers van Defensie vergaderen donderdag in Brussel, gevolgd door de Münchense veiligheidsconferentie vrijdag. Opvallend is dat de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth niet persoonlijk aanwezig is; hij laat zich vertegenwoordigen. Vicepresident JD Vance komt niet naar München, maar minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio reist er wél naartoe met een grote Congresdelegatie.

Kort gezegd markeert de afspraak een geplande herkalibratie van de trans-Atlantische verdeling van militaire taken: Europa krijgt zwaardere operationele verantwoordelijkheid voor zijn conventionele verdediging, terwijl de VS toezegt de strategische, met name nucleaire, paraplu te blijven verzorgen.