VS breiden invloed over hele westelijk halfrond uit: „Dit is óns deel van de wereld"

zaterdag, 24 januari 2026 (17:07) - Reformatorisch Dagblad

In dit artikel:

Op 3 januari rukten Amerikaanse elitesoldaten volgens het artikel Venezuela binnen en haalden president Nicolás Maduro onder dwang uit zijn bed om hem naar de Verenigde Staten over te brengen. De wereld reageerde geschokt; critici spraken van een flagrante schending van internationale normen en van nieuw imperialisme. President Donald Trump verdedigde de actie door te verwijzen naar de 19e-eeuwse Monroe-doctrine: volgens hem rechtvaardigt die doctrine dat de VS de dominante macht op het hele westelijk halfrond zijn en optreden wanneer dat nodig wordt geacht.

Het stuk schetst de Monroe-doctrine (1823) als een historisch instrument waarmee de VS Europeanen wilde weren uit voormalige kolonies in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika. Later kreeg die gedachte een hardere inslag: in 1904 formuleerde president Theodore Roosevelt een corollarium dat interventies in het gebied, in extreme gevallen zelfs als internationale politietaak, legitimeerde. De Amerikaanse betrokkenheid in Latijns-Amerika nam sindsdien verschillende vormen aan, van geheime steun aan contrarebellen tot rechtstreekse militaire ingrepen. Voorbeelden in het artikel zijn de mislukte Varkensbaai-invasie van 1961, de inval in Panama in 1989 tegen Manuel Noriega en de VN-geautoriseerde interventie van 1994 in Haïti om Jean‑Bertrand Aristide te herstellen.

Volgens de auteur lijkt Trump de eeuwenoude doctrine nieuw leven in te blazen en zelfs persoonlijk te claimen onder de naam waarnaar hij verwijst, met als kernboodschap dat Amerikaanse dominantie op het halfrond niet ter discussie staat. De nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie van begin december past in die lijn: die bepleit politieke, economische en militaire controle van het westelijk halfrond door de VS. Trump heeft daarnaast expliciet landen in Latijns‑Amerika aangewezen — Mexico, Cuba en Colombia — als potentiële doelwitten voor druk of zelfs militaire acties.

Verder reikt zijn ambitie buiten Latijns-Amerika: hij suggereerde herhaaldelijk dat Canada nauwere banden met de VS zou moeten overwegen en maakte aanspraken op Groenland, waarbij hij het Deense gezag over het eiland openlijk in twijfel trok en niet uitsloot het gebied met geweld te verwerven vanwege strategische redenen en grondstoffen. Dat zet de betrekkingen met Europese landen onder spanning.

Kortom: het artikel beschrijft hoe een drastische actie tegen Maduro wordt gepresenteerd als voortzetting en radicalisering van de Monroe-traditie, waarbij de VS onder Trump streven naar onbetwiste hegemonie in het westelijk halfrond — tot onrust bij regionale en Europese actoren.