VS beloven rugdekking voor Europese troepen in Oekraïne, maar hoe hard is die belofte?
In dit artikel:
Amerikaanse toezegging om troepen bij de multinationale missie in Oekraïne expliciet te leveren is uit de slotverklaring geschrapt. Wel toonden de twee Amerikaanse gezanten, Steve Witkoff en Jared Kushner (schoonzoon van ex-president Trump), zich dinsdag verrassend meegaand ten opzichte van Europese voorstellen voor veiligheidsgaranties en een versterkte Oekraïense defensie. De twee schoven voor het eerst aan bij de bijeenkomst van de coalitie van bereidwilligen en spraken vooraf apart met president Volodymyr Zelensky.
Volgens de gezamenlijke verklaring krijgt de VS de leiding over het toezicht op een toekomstig vredesakkoord met Rusland: Washington moet ervoor zorgen dat partijen elkaar niet opnieuw aanvallen en zal rugdekking bieden aan een door Europa geleide afschrikkingsmacht die het VK en Frankrijk willen opzetten. Frankrijk stelde dat de multinationale troepenmacht land, lucht en de Zwarte Zee moet beveiligen en in West-Oekraïne – op afstand van de frontlinie – zal worden gestationeerd. Londen en Parijs willen na een bestand ook militaire centra en wapenfaciliteiten in Oekraïne opzetten; Frankrijk, het VK en Oekraïne tekenden daartoe een aparte verklaring.
Veel Europese partners blijven echter terughoudend over daadwerkelijke troepeninzet op Oekraïens grondgebied. Duitsland, Spanje en andere landen benadrukten dat inzet eerst door hun parlementen moet worden goedgekeurd; bondskanselier Friedrich Merz overweegt Duitse inzet in naburige NAVO-landen na een staakt-het-vuren. Polen en Italië wezen expliciet af eigen troepen naar Oekraïne te sturen, al ziet Polen wel een leidende rol voor zichzelf in bewakings- en stabilisatietaken.
Alle 35 deelnemende landen spraken wel een bindende verplichting uit om Oekraïne te steunen bij een nieuwe Russische aanval, met middelen variërend van militaire en logistieke hulp tot sancties. De EU is bereid civiele en militaire missies te leveren ter ondersteuning van een vredesakkoord.
Toch bleef de Amerikaanse toezegging vaag. In eerdere concepten stond explicieter dat de VS zouden bijdragen aan de troepenmacht en direct zouden helpen met inlichtingen en logistiek; die passages zijn uit de finale tekst verdwenen. Door die afzwakking en de noodzaak van parlementaire goedkeuringen twijfelen sommige betrokkenen hoe ver Washington en Europese regeringen echt willen gaan. Zelensky vraagt daarom dat Amerikaanse garanties juridisch door het Congres worden vastgelegd. Hij noemt de gemaakte afspraken een belangrijke stap, maar waarschuwt dat ze onvoldoende zijn zolang territoriale geschillen onopgelost blijven en Moskou niet bereid is tot een staakt-het-vuren.