Vrouwen trekken van leer tegen de klimaatagenda
In dit artikel:
Het klimaatdebat is lange tijd gedomineerd door oudere, vaak gepensioneerde mannen; vrouwelijke sceptici waren zeldzaam. Dat beeld verandert echter geleidelijk: steeds meer vrouwen uit wetenschap, media en bedrijfsleven spreken zich openlijk uit tegen wat zij zien als een paniekerige, maatschappelijke ontwrichtende klimaatagenda. Ze bereiken andere publieken dan de klassieke mannelijke critici en vergroten daarmee de zichtbaarheid van het sceptische geluid.
Internationaal bekende voorbeelden: Sallie Baliunas, die met Willie Soon kritiek leverde op de beruchte hockeystickgrafiek en daarop zware reacties en carrièrebeperkingen ervoer; Judith Curry, die na de climategate-affaire en het daaropvolgende ongenoegen over collegiaal gedrag haar vaste aanstelling opgaf en zich via een blog en consultancy opnieuw profileerde als kritisch wetenschapper; en jongere namen binnen het conservatieve Heartland-netwerk zoals Linnea Lueken, die als eind twintigjarige ex-ingenieur schrijft, spreekt en mediaoptredens doet. Lucy Biggers, voormalig klimaatactiviste die onder meer met Greta Thunberg optrad, maakte in 2024 publiekelijk een ommezwaai en waarschuwt voor de psychologische en sociale gevolgen van de beweging. Danielle Carl (ex-Netflix duurzaamheid) en Desiree Fixler (voormalig hoofd ESG bij Deutsche Bank) hebben zich eveneens van binnenuit kritisch uitgelaten; Fixler concludeerde publiekelijk dat “Net Zero is dead” en noemde het beleid in sterke bewoordingen misleidend en schadelijk voor financiën en geopolitiek.
De redenen voor deze opkomst lopen uiteen: professionele afkeuring en reputatierisico’s weerhielden eerdere generaties vrouwen; recentere overwegingen variëren van morele en sociale bezorgdheden (angst onder jongeren, ontwrichting van gemeenschappen) tot praktische aantijgingen van verspilde miljarden in illiquide of onhoudbare projecten. De nieuwe vrouwelijke critici beogen ook andere doelgroepen te bereiken — via sociale media, podcasts en populaire platforms — waar oudere mannelijke wetenschappers doorgaans minder invloed hebben.
In Nederland noemt de auteur onderzoeksjournalist Elze van Hamelen en publiciste Marianne Zwagerman, en politici als Lidewij de Vos (FVD) en Mona Keijzer als voorbeelden van vrouwen met kritische posities. Op 4 maart vindt opnieuw een Ontgroeningsdag plaats in Antropia, Driebergen; opvallend is dat er volgens de sprekerslijst nog weinig vrouwen staan — al verzorgt cabaretière Karin Bloemen de slotact en spreekt de auteur zelf. De conclusie van de tekst: de uitbreiding van vrouwelijke kritische stemmen is een belangrijke ontwikkeling die het debat diversifieert en maatschappelijke lagen bereikt die oudere mannelijke critici niet altijd weten te mobiliseren.