Recordaantal vrouwen op kieslijsten SGP: 'Emancipatieproces in slow motion'
In dit artikel:
De SGP ziet langzaam meer vrouwelijke kandidaten opduiken in de lokale politiek, ondanks dat de partij op landelijk niveau nog vrijwel uitsluitend door mannen wordt vertegenwoordigd. Waar in 2018 elf SGP-vrouwen op gemeentelijsten stonden en dat in 2022 steeg naar 18, telt de komende gemeenteraadsverkiezingen een recordaantal van 46 vrouwen op SGP-lijsten — ongeveer 2,2 procent van de ruim 2.000 SGP-kandidaten. In 18 gemeenten staat minstens één SGP-vrouw op de lijst; voor de helft van die plaatsen is dat nieuw.
Vlissingen springt eruit: daar is Lilian Janse lijsttrekker en vormen vrouwen de meerderheid van de lijst (acht van de vijftien). Janse wilde vorig jaar ook op de landelijke lijst staan maar zegt dat ze niet eens op gesprek werd uitgenodigd, wat illustratief is voor de barrières binnen de landelijke SGP-structuur. Praktische omstandigheden spelen soms mee bij lokaal succes: Janse trad op als lijsttrekker nadat voorgestelde mannen bedankten.
Culturele en juridische achtergrond verklaren het contrast tussen lokaal en landelijk. De SGP houdt in haar beginselprogramma vast aan een traditionele opvatting dat mannen en vrouwen elk een eigen roeping hebben, waarbij politieke functies traditioneel niet worden gezien als de roeping van de vrouw. Na een rechterlijke uitspraak in 2010 moesten de kieslijsten echter worden opengesteld; sinds 2013 mogen vrouwen officieel zich kandideren voor alle functies. Verandering verloopt traag: een vorig jaar ingediend voorstel om de tekst over de roeping in het partijprogramma te milderen werd bij het congres met grote meerderheid verworpen (van 355 stemmen waren 299 tegen). Omdat alleen afgevaardigden stemrecht hebben, en zij gemiddeld conservatiever stemmen, blijft hervorming moeilijk.
Algemene context: landelijk is nog steeds ongeveer een derde van alle gemeenteraads-kandidaten vrouw (32,6%). Partijen verschillen sterk: de Partij voor de Dieren heeft het hoogste aandeel vrouwen (54%), terwijl de SGP met 2,2% het laagste aandeel heeft. Politiek verslaggever Floor Bremer beschrijft het proces binnen de SGP als “emancipatie in slow motion”: er zijn zichtbare winsten voor vrouwen, maar het traditionele partijstandpunt vormt nog altijd een hardnekkig plafond.