Vrouw raakt een uur voor tekenen van testament buiten bewustzijn: partner zou niets erven, maar rechter volgt toch het concept

In dit artikel:

Een Amsterdamse rechtbank heeft op 8 juli 2026 bepaald dat de nalatenschap van een overleden vrouw volgens haar ongetekende concept-testament moet worden afgewikkeld. De uitspraak, die op 15 juli werd gepubliceerd, is uitzonderlijk: normaal is een testament zonder handtekening niet geldig.

De vrouw woonde sinds 2003 samen met haar partner. Zij waren niet getrouwd en hadden geen geregistreerd partnerschap, maar wel een samenlevingsovereenkomst. Samen hadden zij twee minderjarige kinderen en sinds 2014 een koopwoning. Op 30 mei 2025 werd bij de vrouw een ongeneeslijke hersentumor vastgesteld. Zij en haar partner bespraken daarna bij de notaris twee gelijkluidende testamenten. De concepten waren op 7 juli klaar; ondertekening zou op 11 juli plaatsvinden.

Toen haar gezondheid op 8 juli plotseling verslechterde, probeerde haar partner de ondertekening naar hun woning te verplaatsen. Een uur voordat iemand van het notariskantoor zou langskomen, kreeg de vrouw een epileptische aanval en werd zij opgenomen. Zij raakte niet meer bij bewustzijn en overleed zonder het testament te hebben getekend.

Volgens de wettelijke erfregels zouden de twee kinderen ieder de helft erven. Haar samenwonende partner is zonder huwelijk, geregistreerd partnerschap of testament geen erfgenaam. De samenlevingsovereenkomst gaf hem wel recht op de gezamenlijke bezittingen en schulden, waaronder het aandeel van de vrouw in de woning, maar maakte hem geen erfgenaam.

Het concept-testament wees de partner en de kinderen ieder voor een gelijk deel aan als erfgenaam. De partner zou de volledige nalatenschap beheren; de kinderen zouden een vordering op hem krijgen die zij vooral bij zijn overlijden kunnen opeisen. Dat zou bovendien fiscaal gunstiger zijn. In 2025 bedroeg de vrijstelling voor erfbelasting voor een langstlevende partner €804.698, tegenover €25.490 per kind. Bij toepassing van de wettelijke regeling zouden de kinderen daardoor over een groter deel belasting betalen, waardoor het onzeker was of de partner en de kinderen in hun huis konden blijven wonen.

De rechtbank erkende dat het concept juridisch niet aan de eisen voor een testament voldeed. Toch vond zij toepassing van de hoofdregel in deze uitzonderlijke situatie onaanvaardbaar. De kinderen hadden een door de kantonrechter benoemde bijzonder curator, die na gesprekken met hen geen bezwaar maakte tegen uitvoering van het concept. Volgens hem was die regeling meer in hun belang. Ook waren de betrokkenen het eens over de gewenste afwikkeling.

De uitspraak betekent niet dat ongetekende concept-testamenten voortaan geldig zijn. Bij onenigheid tussen erfgenamen of twijfel over de laatste wil kan een rechter anders beslissen. De zaak onderstreept dat samenwoners alleen met een geldig testament van elkaar erven en dat een concept pas rechtskracht krijgt na ondertekening. Wie ernstig ziek is, doet er daarom verstandig aan de notaris direct te informeren en snel te vragen naar ondertekening thuis of in het ziekenhuis.