Vroeger, voordat internet bestond

In dit artikel:

De schrijver gebruikt uitspraken van Jules Deelder om te beschrijven hoe mensen steeds vaker ontkennen wat ze niet zelf hebben meegemaakt. Wie ergens geen last van heeft, lijkt het probleem daardoor niet te erkennen.

Als voorbeeld haalt de auteur de vroegere papieren krant aan. Thuis las het gezin Het Parool, dat voor vader bovendien een bijzondere betekenis had: tijdens de Tweede Wereldoorlog had hij als achttienjarige onderduiker ’s nachts het illegale blad verspreid. Die traumatische ervaringen bepaalden zijn sterke verbondenheid met de krant. Op hoge leeftijd belde hij woedend met de klachtenlijn wanneer de bezorging te laat was, omdat hij vond dat zijn verzetsverleden hem recht gaf op een krant.

De papieren krant staat volgens de schrijver voor een trage, meer beheerste vorm van journalistiek en lezerscontact. Ingezonden brieven werden eerst door redacties geselecteerd, waardoor reacties minder impulsief en grof waren. Online opiniesites bieden daarentegen directe interactie: iedereen kan binnen enkele seconden reageren. Dat maakt discussies levendig en toegankelijk, maar leidt ook tot scheldpartijen, discriminatie en opgejutte reacties.

Volgens de auteur lezen sommige reageerders bovendien slecht. Ze halen enkele woorden uit een artikel, veranderen vervolgens van onderwerp en projecteren hun eigen frustraties op de schrijver. De nieuwste vorm van achterdocht is de beschuldiging dat een artikel door kunstmatige intelligentie is geschreven. Die verdenking is volgens de auteur niet geheel ongegrond: AI Report, een platform van techjournalist Alexander Klöpping, meldde op basis van eigen onderzoek dat 49 opiniestukken in Nederlandse dagbladen de afgelopen maand volledig door AI waren geschreven. De schrijver vindt het zorgwekkend dat auteurs daarvoor kiezen en vraagt zich af of mensen vergeten zijn hoe ze zelf een goed stuk schrijven.