Vrijwillig militair dienstjaar start morgen: in Duitsland haakte een kwart al na enkele maanden af

In dit artikel:

België start met een nieuw vrijwillig militair dienstjaar om meer reservisten en beroepsmilitairen te rekruteren. Morgen beginnen 50 jongeren van 18 tot 25 jaar bij de marine; in september volgen 75 jongeren bij de luchtmacht en 375 bij de landmacht. Zij werden geselecteerd uit 3.248 kandidaten. Tijdens het voltijdse jaar krijgen ze onder meer een militaire basisopleiding en werken ze bij Defensie. De organisatie hoopt dat een deel daarna als reservist blijft of doorstroomt naar een langdurige loopbaan.

Buitenlandse ervaringen tonen dat zo’n traject kansen biedt, maar personeelstekorten niet automatisch oplost. In Duitsland haakt ongeveer een kwart van de vrijwilligers voortijdig af. Van wie het dienstjaar volledig afrondt, kiest ongeveer een derde voor een verdere loopbaan bij Defensie. Toch verlaat ook daar ongeveer een kwart van de nieuw aangeworven militairen binnen zes maanden opnieuw het leger, vaak door de afstand tot de kazerne of verkeerde verwachtingen.

Zweden en Noorwegen werken met een selectieve dienstplicht. In Zweden stroomt naar schatting 20 procent van de dienstplichtigen door naar een militaire loopbaan, tegenover ongeveer 10 procent in Noorwegen. Het Belgische systeem kan volgens de analyse een voordeel hebben omdat deelnemers bewust voor het dienstjaar kiezen en daardoor mogelijk sterker gemotiveerd zijn. Of dat tot meer doorstroming leidt, moet de praktijk uitwijzen.

De totale kostprijs van het Belgische programma is nog niet bekend. Alleen al de nettolonen bedragen voor 500 deelnemers naar schatting 12 miljoen euro per jaar, bovenop werkgeverslasten en uitgaven voor opleiding, begeleiding, uniformen, materiaal, voeding, huisvesting en medische ondersteuning. De uiteindelijke waarde van het project zal daarom vooral afhangen van hoeveel deelnemers bij Defensie blijven, al kunnen vertrekkers ook als reservist inzetbaar blijven.