Vrijgegeven mails over Denktank Desinformatie van VWS leggen coronacensuur bloot: 'Ronduit hallucinant wat je tegenkomt'

In dit artikel:

Vrijgegeven Woo-documenten werpen volgens Tweede Kamerlid Pepijn van Houwelingen (FVD) nieuw licht op de werkwijze van de Denktank Desinformatie, die tijdens de coronapandemie samenwerkte met het ministerie van Volksgezondheid (VWS), jeugdartsen en Facebook. Volgens Van Houwelingen werden niet alleen aantoonbare onjuistheden, maar ook kritische vragen en afwijkende medische opvattingen als desinformatie behandeld en actief tegengewerkt.

In een e-mail van 4 maart 2021 vroeg een VWS-ambtenaar de denktank hoe moest worden gereageerd op een brief van basisschool- en middelbareschooldocenten. Zij betwijfelden onder meer de werking van mondkapjes, de betrouwbaarheid van PCR-tests en de wetenschappelijke onderbouwing van de anderhalvemeterregel. Ook vonden zij dat de coronavaccins nog onvoldoende waren getest en dat er op dat moment geen sprake was van een pandemie. Van Houwelingen stelt dat de denktank deze standpunten niet inhoudelijk wilde weerleggen, maar als desinformatie wilde bestrijden.

Een tweede document, uit februari 2022, gaat over een bericht van anoniem gebleven vroedvrouwen. Zij schreven dat zwangere vrouwen volgens hen een klein absoluut risico liepen op ernstige COVID-19-complicaties en dat de veiligheid van mRNA-vaccins voor deze groep onvoldoende was aangetoond. De vroedvrouwen vreesden volgens het artikel repercussies voor hun beroepsregistratie. Van Houwelingen verwijst daarbij naar eerdere oproepen van Kamerlid Attje Kuiken om zorgverleners die desinformatie verspreidden of ongeoorloofde middelen voorschreven, hun BIG-registratie af te nemen. Het artikel legt daarnaast een verband met later vrijgegeven dagboeken van Anthony Fauci, waarin risico’s voor zwangere vrouwen volgens de auteur intern bekend zouden zijn geweest maar niet publiekelijk werden besproken.

Uit een e-mail van september 2020 blijkt verder dat Facebook contact had met de denktank. Bij zoekopdrachten over vaccinatie plaatste het platform informatie van de Wereldgezondheidsorganisatie bovenaan en werden pagina’s die Facebook als misleidend beschouwde lager in de resultaten weergegeven. Van Houwelingen ziet hierin bewijs van overheidsbemoeienis met het publieke debat en aantasting van de vrijheid van meningsuiting. De aangehaalde documenten tonen de samenwerking en moderatiepraktijken, maar de kwalificatie van specifieke informatie als waar, onwaar of censuur is de interpretatie van de betrokken critici.

Huisarts Els van Veen zegt dat de 35 leden van de denktank invloed konden uitoefenen op de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, media-aandacht en sociale-media-accounts. Zij pleit voor openbaarmaking van hun namen en stelt dat een dogmatische benadering van vaccinveiligheid een breder debat, onder meer over oversterfte, heeft belemmerd. De vrijgave van de documenten leidt daarmee tot nieuwe vragen over de samenstelling, bevoegdheden en verantwoordelijkheid van de denktank en over de grens tussen het bestrijden van desinformatie en het onderdrukken van legitieme kritiek.