Vriendschappen de belangrijkste relaties? Wel volgens deze onderzoeker
In dit artikel:
Volgens socioloog Völker zijn vriendschappen de laatste jaren belangrijker geworden en dat heeft meerdere oorzaken. De coronaperiode maakte voor veel mensen duidelijk hoeveel ze hun sociale kring misten — vooral de bredere, losse contacten van bijvoorbeeld een sportclub — terwijl de hechte vrienden soms één-op-één-contact konden blijven onderhouden. Daarnaast spelen langdurige trends mee: een aanhoudend hoog echtscheidingscijfer, vergrijzing en vaker alleen wonen, grotere afstand tot familie in stedelijke gebieden en kleinere gezinnen creëren ruimte voor vrienden. Ook het toegenomen individualisme speelt een rol: vrienden zijn relaties die je zelf kiest en vormgeeft naar eigen behoefte.
Völker benadrukt dat vriendschap zich slecht laat vangen in één definitie. Mensen geven uiteenlopende antwoorden op de vraag wat een vriend is en die opvattingen kunnen over tijd veranderen — dat past volgens haar bij het fenomeen. Wel noemt ze een aantal terugkerende kenmerken: vertrouwen, betrouwbaarheid, wederkerigheid, onbaatzuchtigheid en betrokkenheid. Hoe vaak je elkaar ziet of waar spelen geen doorslaggevende rol; ook sporadische contacten kunnen echte vriendschap zijn als beide partijen waarde hechten aan de relatie.
Vriendschappen bieden volgens Völker iets dat familie- en liefdesrelaties vaak niet doen: ze verbinden je met andere sociale werelden en kunnen je blik verbreden. Hoewel een vriendschap lichamelijk of seksueel niet kan vervangen wat een liefdesrelatie biedt, kan de emotionele ondersteuning en het gevoel gezien te worden wel behoorlijk dicht in de buurt komen. Veel mensen geven aan meer vrienden te willen hebben en te weinig diepgang te ervaren in hun sociale contacten.
Praktische tips van Völker om nieuwe vriendschappen te vinden: studietijd is bij uitstek geschikt omdat iedereen op hetzelfde moment iets nieuws begint; als volwassene helpt het aansluiten bij activiteiten waarbij je iets van jezelf moet laten zien (koor, vrijwilligerswerk, taalcursus, breiclub, samen dingen doen met collega’s). Online cursussen zijn volgens haar minder geschikt. Verder kan het simpelweg opnieuw contacteren van lang niet gesproken bekenden veel opleveren. Een andere suggestie is het organiseren van een ‘second degree diner’: nodig mensen uit en laat hen iemand meenemen die jij nog niet kent, zodat je je netwerk op een laagdrempelige manier uitbreidt.
Völker werkt aan een boek over vriendschap dat dit najaar verschijnt, waarin ze deze thema’s verder uitdiept.