Vriendschap met Netanyahu steeds groter probleem voor Trump
In dit artikel:
Donald Trump beweert openlijk dat hij premier Netanyahu volledig kan sturen — “ik bepaal alles”, zei hij recent tegen buitenlandse media — maar de gebeurtenissen van zondagnacht tonen een ander plaatje. Ondanks Trumps pogingen om vergelding te voorkomen, voerde Israël die nacht eigen aanvallen uit; Iran vuurde vervolgens, uit solidariteit met Hezbollah, raketten af op Israël. Israël sloeg daarop terug op Iraanse steden en militaire doelen — de eerste directe kruisraketaanvallen sinds het fragiele staakt-het-vuren van april.
Beide kanten staakten de beschietingen na ongeveer een halve dag, maar volgens analisten en Teheran zelf was de schade al aangericht. Iran beschuldigt Israël van schending van het staakt-het-vuren en stelt dat Washington “direct verantwoordelijk” is, omdat niemand geloof zou hechten aan Israëlische acties zonder afstemming met de VS. Trump verdedigde zijn rol en zei dat Israëlische vliegtuigen al onderweg waren toen hij Netanyahu probeerde te stoppen; Amerikaanse media meldden later dat Netanyahu na nieuw contact met Trump geplande aanvallen voor die avond liet schorsen.
De uitwisseling legt de scheuren bloot in de nauwe, maar gespannen relatie tussen Washington en Jeruzalem. Irandeskundige Youri Verschoor stelt dat de traditionele bondgenootschap sterk is, maar dat aanhoudend conflict de onderlinge belangenverschillen zichtbaar maakt en spanning veroorzaakt. Israëlische politieke top wil Iran en door Iran gesteunde groepen zoals Hezbollah militair neutraliseren; de VS daarentegen zoekt vooral een einde aan de vijandigheden dat duurzaam is en alle fronten omvat. Dat verschil maakt een Amerikaans bemiddeld vredesakkoord ingewikkelder, omdat Iran koppelt aan een permanente stopzetting van aanvallen in Iran en in Libanon.
Binnenlandse druk verergert de situatie. Netanyahu staat onder vuur van opponenten die hem te afhankelijk van de VS vinden; zijn rivaal Naftali Bennett stelde dat de regering soevereiniteit had prijsgegeven toen Netanyahu geplande aanvallen schrapte. Verslaggevers en correspondenten (Raquel Schilder, Pepijn Nagtzaam) wijzen erop dat Trump politiek onder druk staat in eigen land — de oorlog is onpopulair en veroorzaakt economische onzekerheid — en dat hij daarom zoekt naar een uitweg, waarbij het cruciaal is dat Israël zich terughoudend opstelt.
De recente geweldsuitbarsting toont dat Trumps claim van volledige regie fragiel is: militaire realiteit, binnenlandse politiek in Israël en de koppeling van eisen door Iran maken een snelle, door de VS gewenste oplossing moeilijker en zetten de langdurige VS-Israëlrelatie onder druk.