Vriend en vijand zijn het erover eens: aanstaand akkoord met Iran betekent dat Trump de oorlog verliest
In dit artikel:
De Verenigde Staten en Iran lijken dicht bij een akkoord te staan dat de afgelopen pinksterdag voor optimisme op de markten zorgde en tegelijk woede opriep bij Israëlische leiders en veel Republikeinen. Volgens berichten gaat het in eerste instantie om een verlenging van het staakt‑het‑vuren met zo’n zestig dagen en een gefaseerde opheffing van Iran’s blokkade van de Straat van Hormuz, waarna ook de Amerikaanse tegenblokkade zou worden opgeheven zodat Iran weer olie kan exporteren. Daarnaast zouden bevroren buitenlandse tegoeden van Iran vrijgegeven kunnen worden en sancties deels worden opgeheven. Hardere afspraken over beperking van Iraans nucleair programma zouden niet in deze fase worden gemaakt; er worden vooral fundamenten gelegd voor latere onderhandelingen.
President Trump bracht tijdens het pinksterweekend wisselende, optimistische signalen naar buiten en noemde dat onderhandelingen op de „laatste aspecten” zaten, maar benadrukte later ook dat er geen overhaaste stappen moeten worden gezet. Amerikaanse media en analisten verwachten dus vooral een tijdelijk, pragmatisch akkoord in plaats van directe concessies op nucleair gebied; vergelijkingen met de langdurige diplomatie rond de door Obama gesloten nucleaire deal van 2015 geven aan dat kernvraagstukken niet snel zijn opgelost.
De toezeggingen die op tafel liggen stuiten op veel verontwaardiging binnen Trumps eigen partij en bij Israël. Republikeinen als Ted Cruz waarschuwen dat een akkoord zonder stevige nucleaire beperkingen neerkomt op een overwinning voor het Iraanse regime — meer geld, mogelijkheid tot verrijking en controle over de Hormuz‑doorvaart zouden volgens hen gevaarlijk zijn. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die eerder op harde actie tegen Iran aanstuurde, heeft belang bij voortzetting van het conflict gezien de politieke voordelen richting de komende verkiezingen. Israëlische commentatoren, onder wie militair analist Amos Harel, vinden dat het conceptakkoord tekortschiet: belangrijke thema’s als Iraanse ballistische raketten, de rol van de huidige leiders en de steun aan groepen als Hamas en Hezbollah blijven onbesproken.
In Teheran klinken juist signalen dat Iran zonder grote concessies uit de crisis kan komen; officiële woordvoerders beschuldigen de VS van bluf en benadrukken dat de tijd aan hun kant werkt. Economisch leidde het vooruitzicht van versoepeling tot een daling van de olieprijs, een standaardreactie op hoop op stabiliteit in de regio.
Commentatoren zoals Paul Krugman interpreteren de ontwikkeling als een strategisch verlies voor Trump: begonnen met maximale eisen, lijkt de Amerikaanse positie nu terug te vallen op een compromis dat de hardliners in Iran kan versterken en de reputatie van de VS schaadt. Officieel is er nog geen vastgelegd akkoord en veel details blijven onduidelijk, waardoor onzekerheid over de duurzaamheid en de inhoud van een eventuele overeenkomst groot blijft.