Vredesraad van Trump lijkt uit te groeien tot 'maffiaversie' van Verenigde Naties
In dit artikel:
De Amerikaanse president Donald Trump onthulde donderdag op het World Economic Forum in Davos een nieuw internationaal orgaan dat hij de Vredesraad noemt. Officieel moet het comité toezien op vrede, stabiliteit en wederopbouw na conflicten — in aansluiting op de door de VN-Veiligheidsraad in november goedgekeurde plannen voor een staakt-het-vuren en herstel in de Gazastrook — maar experts voeren aan dat het vooral een instrument is om Trumps macht uit te breiden.
In de concepttekst die naar wereldleiders ging (en door Amerikaanse media is ingezien) ontbreekt zelfs expliciete vermelding van Gaza; de raad wordt breed omschreven als een organisatie die zich bezighoudt met gebieden "getroffen of bedreigd door conflicten". Critici wijzen erop dat Trump zichzelf volgens het ontwerp een permanente positie toekent met vetorecht over beslissingen, het exclusieve recht om nieuwe leden te benoemen en zelfs de bevoegdheid om een opvolger aan te wijzen. Ook geldt een standaardzitperiode van drie jaar voor deelnemende landen; wie permanent wil deelnemen, zou een eenmalige bijdrage van 1 miljard dollar moeten betalen.
Amerikakenner Kirsten Verdel, hoogleraar Annette Freyberg-Inan en defensie-expert Laurien Crump karakteriseren het initiatief als een machtsinstrument: een poging tot het scheppen van een alternatieve wereldorde waarin Trump centraal staat, en een mogelijke uitholling van het naoorlogse internationale systeem onder de VN. Ze waarschuwen dat het orgaan, vooral door uitnodigingen aan autoritaire staten, kan uitgroeien tot een “maffia-achtige” parallelorganisatie waarin vrede een politiek bepaald en subjectief begrip wordt in plaats van iets vastgelegd in internationaal recht.
Bij de lancering waren bijna 35 landen aanwezig — onder anderen Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte, Turkije, Israël en Belarus — terwijl veel westerse landen, waaronder Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, afzegden; Hongarije is voorlopig het enige deelnemende EU-land. Of de raad werkelijk gewicht zal krijgen, hangt volgens de deskundigen af van welke staten definitief toetreden en hoe lang Trump zijn betrokkenheid behoudt. Gegeven zijn wisselende belangstelling is het mogelijk dat het initiatief op termijn weer in belang afneemt.