Vraagtekens bij veroordeling Pepijn van Houwelingen: 'Pleegt het gerechtshof valsheid in geschrifte?'

In dit artikel:

Het gerechtshof in Den Haag heeft FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen schuldig verklaard aan belediging van twee ministers en hem veroordeeld tot een onvoorwaardelijke geldboete van 450 euro; bij niet-betaling volgt vier dagen gevangenisstraf. De uitspraak ziet op een tweet (nu X) van 24 september 2022 waarin Van Houwelingen een bewerkte foto publiceerde waarop minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) en minister Karin van Gennip (Sociale Zaken) ogenschijnlijk een nazi-vlag hijsen; de bewerkte afbeelding was afgeleid van een originele foto met een SDG-vlag (Sustainable Development Goals).

In eerste aanleg kreeg Van Houwelingen al een veroordeling voor smaad en/of eenvoudige belediging, maar toen werd de boete voorwaardelijk opgelegd. Het Openbaar Ministerie wilde die straf bevestigd zien; Van Houwelingen ging in hoger beroep en betoogde onder meer dat het OM niet-ontvankelijk moest worden verklaard en dat zijn uiting onder vrijheid van meningsuiting viel. Het hof verwierp deze verweren: de aangehaalde vergelijkingen met andere zaken waren volgens het hof onvoldoende vergelijkbaar, en de bewerkte tweet had een "onmiskenbaar beledigend karakter" omdat zij de ministers presenteerde als nazi’s of nazi-sympathisanten. Dat maakte het volgens het hof geen bijdrage aan een feitelijke publieke discussie of artistieke uiting, maar een ongefundeerde persoonlijke aantasting van hun eer.

Bij de strafoplegging liet het hof meewegen dat de uiting een groot bereik had via sociale media, dat ze gericht was tegen politieke ambtsdragers en dat dergelijke beschuldigingen het vertrouwen in politiek en openbaar bestuur kunnen schaden. Ook speelde volgens het hof mee dat Van Houwelingen geen duidelijk inzicht in de ernst van zijn handelen toonde; daarom werd de boete onvoorwaardelijk gemaakt.

Rond de zitting ontstond discussie over wel of geen berouw van Van Houwelingen en over fotograferen in de rechtszaal: fotojournalist Markus Kamphuis legde de behandeling vast, maar kreeg tegenstrijdige instructies van rechtbankpersvoorlichting. Van Houwelingen heeft twee weken om tegen de uitspraak cassatie aan te tekenen bij de Hoge Raad.