Vraag naar elektrische auto en warmtepomp stijgt sterk door conflict in Midden-Oosten
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten heeft onbedoeld een duwtje richting duurzaamheid gegeven in Nederland. Door hogere olie- en gasprijzen is elektrisch rijden nu veel voordeliger dan benzine of diesel; NVDE-voorzitter Olof van der Gaag rekent voor dat de gemiddelde weggebruiker zo’n 1.000 euro per jaar kan besparen met elektrisch rijden. Die prijsprikkel vertaalt zich in gedrag: tweedehands elektrische auto’s werden in maart bijna 50% meer verkocht dan een maand eerder (Bovag) en autoverhuurder Avis zag in het eerste kwartaal van dit jaar de vraag naar elektrische huurauto’s verdrievoudigen ten opzichte van twee jaar geleden, met maart als omslagmoment.
Ook de vraag naar huisverwarming en opslag verandert: Van der Gaag signaleert een forse toename in belangstelling voor warmtepompen, thuisbatterijen en woningisolatie — hij schat dat de warmtepompvraag sinds de recente aanval op Iran met circa een derde is gestegen. Volgens hem levert het vervangen van een cv-ketel door een warmtepomp eveneens ongeveer 1.000 euro besparing per jaar op. Belangrijker dan die directe cijfers is volgens hem de mentale verschuiving: consumenten raken bewuster van de risico’s van afhankelijkheid van buitenlandse fossiele brandstoffen. Nederland haalt nog steeds driekwart van zijn energie uit het buitenland, waardoor geopolitieke onrust snel doorwerkt in prijzen en leveringszekerheid. De Washington Post meldde dat het mogelijk nog zes maanden duurt voordat mijnen in de Straat van Hormuz verwijderd zijn, wat de hoge prijzen tot mogelijk eind dit jaar kan houden.
Het vliegverkeer reageert ook: Lufthansa schrapt tot en met oktober ongeveer 20.000 korteafstandsvluchten om brandstof te besparen — ongeveer 40.000 ton kerosine minder. Of die afname van weg- en vliegverkeer de luchtkwaliteit in Nederland al heeft verbeterd, kan het RIVM niet zeggen; het instituut meet wel op verschillende locaties, maar geeft geen eenvoudige trendanalyse vergelijkbaar met de duidelijke verbetering die tijdens corona werd waargenomen.
De overheid trad op met financieel beleid: op 20 april presenteerde het kabinet een steunpakket van bijna 1 miljard euro, waaronder 180 miljoen euro voor een Warmtefonds. Het fonds biedt leningen voor woningverduurzaming; huishoudens met een verzamelinkomen onder €60.000 kunnen rentevrij lenen, waardoor de investeringdrempel voor bijvoorbeeld warmtepompen wegvalt. De aankoopsubsidie voor tweedehands elektrische auto’s is vervroegd en maakt het voor lage- en middeninkomens makkelijker hun oude benzine- of dieselauto te vervangen.
Kortom: hogere energieprijzen door het conflict leiden tot meetbare verschuivingen in mobiliteit en woningisolatie, en stimuleren beleid dat de transitie naar duurzamere technologieën toegankelijker moet maken.