Vorm de NAVO om tot ERVO: Europees‑Russische Verdrags Organisatie | opinie
In dit artikel:
Willem de Haan pleit ervoor dat Europa, na eerbetoon aan de Amerikaanse rol na WOII, zijn strategische koers heroverweegt en in eigen voordeel handelt: vervang de NAVO door een Europees‑Russische Verdragsorganisatie (ERVO). Hij stelt dat de huidige politieke ontwrichting — onder meer veroorzaakt door Trump — Europa juist een kans biedt om los te komen van Amerikaanse invloed en een nieuw veiligheidsarrangement in Europa en Azië te smeden.
Historische context volgens De Haan: de naoorlogse band met de VS was vanzelfsprekend, maar na de val van de Berlijnse Muur ontstond ruimte voor een andere ordening. Gorbatsjovs eerdere oproep tot een veiligheidsarchitectuur van Lissabon tot Vladivostok werd nooit volledig opgevolgd; in plaats daarvan breidde de NAVO zich oostwaarts uit, wat volgens Frankrijk en Duitsland vanaf 2008 de machtsverhoudingen verstoorde. Sinds de Russische inval in Oekraïne zou Europa er bovendien slechter voorstaan: vredesvooruitgang stokt, Europa werd afhankelijk van duur Amerikaans LNG en schaliegas en betaalde veel om wapens aan Oekraïne te leveren — terwijl de VS ook druk uitoefende (zoals de 5%-uitgavennorm binnen de NAVO).
De Haan citeert ook internationale waarschuwingen: VN‑secretaris‑generaal António Guterres wijst op de explosieve stijging van wapenuitgaven en roept op tot een andere koers. Als antwoord daarop pleit De Haan niet voor Europese grootmachtvorming, maar voor een veiligheidszone samen met Rusland. Praktische stappen die hij noemt zijn: het afleggen van de opgedrongen angst voor Rusland; het bereiken van een vredesregeling in Oekraïne — hoe pijnlijk en complex ook, inclusief kwesties rond de Krim en Donbas, verantwoordelijkheid voor oorlogsmisdaden en herstelbetalingen; herstel van diplomatieke betrekkingen met Moskou; en het heropenen van gasstromen zoals Nord Stream om economische druk te verlichten en extremistentrends terug te dringen.
Doel van de ERVO zou zijn eerst ontwapening in West‑Europa en Rusland, waarna Europa zich kan richten op mondiale uitdagingen als klimaat en ongelijkheid. De Haan wijst erop dat leiders als Macron, sommige Duitse politici (genoemd: Metz) en Meloni recent pleitten voor meer dialoog met Rusland, en ziet in de huidige trans-Atlantische onrust een geopolitieke kans voor vrede.
Kritische kanttekening: het plan is politiek en juridisch geladen — onderhandelingen over territoriale geschillen, Oekraïense soevereiniteit, herstelbetalingen, sancties en het vertrouwen in de Russische regering vormen grote obstakels voor zo’n koerswijziging.