Vorig schooljaar gingen opnieuw meer Amsterdamse kinderen langdurig niet naar school
In dit artikel:
Afgelopen schooljaar zaten in Amsterdam voor het eerst een recordaantal van 1.183 kinderen langdurig thuis (thuiszitters = minimaal vier weken geen onderwijs). Dat is een stijging ten opzichte van 1.063 in 2023-2024. De gemeente liet voor het eerst onderzoeken waarom kinderen uitvallen en onderscheidt twee belangrijke groepen: 821 kinderen bleken door persoonlijke problemen niet naar school te gaan, terwijl 362 ten onrechte als thuiszitter geregistreerd stonden vanwege administratieve oorzaken (bijvoorbeeld verhuizing of vertraging bij inschrijving).
Psychische klachten vormen de grootste individuele reden: 198 kinderen kampen met angst, trauma of depressie, vaak gecombineerd met thuis- of schoolsituaties die spanning geven; 45 van hen zaten eind schooljaar 2024-2025 nog steeds thuis. Bij jongere kinderen (ongeveer 100 van 5–6 jaar) is vaak passende zorg of speciaal onderwijs nodig, maar zij belanden regelmatig op wachtlijsten. Ook nieuwkomers lopen meer risico: 138 kinderen verhuisden in 2024-2025 naar Amsterdam en kunnen vanwege taalachterstand, trauma of wachttijden sneller uitvallen. Verder waren er vorig jaar 364 mbo‑studenten van 16–17 jaar die een maand of langer thuiszaten, veelal na een verkeerde studiekeuze of door motivatieproblemen.
Om sneller te handelen verschuift de gemeente de rol van leerplichtambtenaren van puur handhaving naar herstel en terugkeer naar onderwijs. Er komt meer tijd om vastgelopen casussen te volgen, plus een speciale leerplichtambtenaar die zich volledig op langdurig thuiszitten richt. Amsterdam breidt ook het aantal onderwijs‑zorggroepen uit van 11 naar 21 dit jaar; die kleine klassen bieden tijdelijk onderwijs en zorg zodat kinderen niet thuis hoeven te wachten op een definitieve plek. Voor mbo‑uitvallers is een apart team opgericht en er komt een jongerenpunt en overstapcoaches op middelbare scholen om doorstroom naar een passende vervolgopleiding of werk te versnellen. Voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen zijn inmiddels leerplichtambtenaren met intensievere begeleiding aangesteld.
Tegelijkertijd neemt het aantal vrijstellingen door ouders (thuisonderwijs om ideologische redenen) toe van 53 naar 84, en de gemeente mist nu wettelijke middelen om die kinderen te volgen. Wethouder Sofyan Mbarki benadrukt het recht op onderwijs en steunt kabinetplannen om toezicht op thuisonderwijs en de vrijstellingsregels te herzien.