Vorig jaar dienden 21 Nederlanders vrijwillig in het Israëlische leger
In dit artikel:
Minstens 21 mensen met een Nederlands verleden zijn de afgelopen drie jaar vanuit Nederland naar Israël gereisd om zich als zogeheten ‘lone soldiers’ bij de Israel Defense Forces (IDF) aan te sluiten, blijkt uit gegevens van twee Amerikaanse organisaties die buitenlandse IDF‑soldaten financieel steunen. In november 2025 waren deze 21 Nederlanders nog actief in het Israëlische leger. Het gaat daarbij specifiek om personen van wie de ouders niet in Israël wonen en die zelfstandig naar Israël verhuisden om dienst te nemen; ze kunnen hebben gevochten in Gaza, of elders hebben gediend, bijvoorbeeld in Israël zelf of op de Westelijke Jordaanoever.
Eerder maakte het Israëlische leger duidelijk dat in maart 2025 zeker 645 dienstplichtigen of militairen een Nederlands paspoort hadden; ruim tachtig hadden zelfs een derde nationaliteit. Het is niet helder of de 21 lone soldiers die vanuit Nederland vertrokken in die 645 zijn meegeteld. Volgens een Israëlische onderzoeker gespecialiseerd in lone soldiers is dubbele nationaliteit veelvoorkomend: naar schatting wonen er zo’n 12.000 mensen met een Nederlands paspoort in Israël, en wie naast het Israëlische paspoort ook tussen de 18 en 29 jaar oud is, kan in principe onder de dienstplicht vallen. Wie in het buitenland woont kan echter vaak ontheffing krijgen; wie wél gaat, maakt doorgaans een bewuste keuze.
De twee Amerikaanse liefdadigheidsorganisaties (Nefesh B’Nefesh en Friends of the IDF) melden dat er in 2025 in totaal ruim 3.700 lone soldiers uit zeventig landen bij de IDF dienden. Historische data (2000–2021) laten zien dat het aantal Nederlanders in de IDF aanvankelijk klein was, oplopend tot 34 in 2013 en twintig in 2021.
Juridisch gezien is vrijwillig dienstnemen in de IDF niet per se strafbaar onder Nederlands recht, al is het wél verboden dat buitenlandse strijdkrachten rekruteren in Nederland. Een gelekt Israëlisch nota uit 2019 toont dat Israël op de hoogte was en Nederlandse wetgeving hiervoor liet doorlichten. Het Openbaar Ministerie benadrukt dat deelname aan een leger op zichzelf geen strafrechtelijke vervolging oplevert; alleen individuele betrokkenheid bij oorlogsmisdrijven kan leiden tot vervolging.
Tegelijk wijzen juridische specialisten erop dat Nederlanders die als IDF‑militairen betrokken raken bij handelingen op de Westelijke Jordaanoever kwetsbaarder kunnen zijn voor strafrechtelijke vervolging onder de Nederlandse Wet internationale misdrijven. Na een advies van het Internationaal Gerechtshof in 2024 over het nederzettingenbeleid kan het dienen bij checkpoints op de Westoever in sommige gevallen als medeplichtigheid aan misdrijven tegen de menselijkheid (waaronder apartheid) worden gezien — iets wat Nederlandse autoriteiten kan dwingen tot onderzoek en mogelijk vervolging.