Oude wonden opengereten bij bezoek Iraanse oud-kroonprins aan Tweede Kamer

In dit artikel:

Oud-kroonprins Reza Pahlavi bezoekt maandag de Tweede Kamer, waar VVD-Kamerleden hem hebben uitgenodigd in aanloop naar een breder debat over Iran na het zomerreces. Pahlavi, de zoon van de in 1979 verdreven sjah, profileert zich vanuit Washington en sinds de recente protesten ook steeds nadrukkelijker als mogelijke leider voor een toekomstig Iran als het huidige regime valt. Hij zegt een brug te willen slaan naar een seculiere en democratische overgangsregering en beweert dat miljoenen Iraniërs hem steunen.

Zijn komst is omstreden. Iraanse Nederlanders en meerdere linkse en progressieve partijen vinden dat hij geen neutrale of brede vertegenwoordiger van de Iraanse oppositie is, zeker omdat hij weigert openlijk met andere oppositiegroepen in debat te gaan. Voor tegenstanders roept zijn naam pijnlijke herinneringen op aan de tijd van de sjah, die ook werd gekenmerkt door repressie en marteling. De vereniging Jong Iraans Nederland wijst daarom zowel monarchie als de huidige religieuze dictatuur af.

De verdeeldheid onder Iraanse oppositiegroepen speelt ook buiten Nederland een rol. In Europa strijden monarchisten rond Pahlavi en democratische tegenstanders, zoals de NCRI onder Maryam Rajavi, om invloed. Franse veiligheidsdiensten waarschuwden recent zelfs voor mogelijke onrust rond demonstraties, nadat er signalen waren van dreiging door Pahlavi-aanhangers. Critici benadrukken dat zijn steun vooral uit de diaspora komt en lastig te meten is in Iran zelf, terwijl zijn fanatiekste volgelingen volgens hen een verontrustende voorkeur voor intimidatie en geweld tonen.