Voormalig premier Alexander De Croo blikt terug op repatriëring van IS-vrouwen en hun kinderen: "Ik sta nog altijd achter de beslissing"
In dit artikel:
Alexander De Croo blikt in de podcastreeks 'Vrouwen van IS' terug op de moeilijke keuzes rond het terughalen van vrouwen en kinderen uit Syrische kampen. Het probleem van foreign fighters kwam al vóór de aanslagen in Brussel op de radar van de Belgische regering; sindsdien werd een heel apparaat van justitie- en veiligheidsexperts opgezet en het dossier regelmatig besproken in de Nationale Veiligheidsraad.
Eind 2017 besloot de regering-Michel, na felle debatten, dat alleen kinderen jonger dan 10 jaar zouden mogen terugkeren, terwijl hun moeders in Syrië moesten achterblijven. Die grens bleek willekeurig en onuitvoerbaar: Koerdische autoriteiten weigerden families te scheiden en vrijwel niemand kwam terug. Toen De Croo in oktober 2020 aantrad, waren de kampen in tactische en humanitaire zin sterk verslechterd: onveiligheid, harde winters, sterfte onder kinderen en toenemende controle door IS maakten de situatie nijpend.
Op advies van veiligheidsexperts en gedreven door humanitaire overwegingen nam de regering uiteindelijk het besluit tot repatriëring. In twee operatiegolven — zomer 2021 en voorjaar 2022 — werden in totaal 12 moeders en 26 kinderen opgehaald door speciale eenheden. De operaties waren riskant; De Croo vertelt over slapeloze nachten, de angst voor incidenten tijdens de evacuaties en de politieke druk die op hem rustte omdat hij als eindverantwoordelijke werd gezien.
De terugkeer gebeurde onder strikte voorwaarden: alleen kinderen tot 12 jaar kwamen in aanmerking, moeders werden individueel beoordeeld en moesten instemmen met deelname aan deradicaliseringsprogramma’s; vaders kwamen niet in aanmerking omdat zij niet primair voor de kinderen zorgden. Juridisch blijven de gezinnen nauwgezet gevolgd worden. OCAD beschouwt het initiatief als een succes, maar De Croo benadrukt dat het geen vrijbrief was en dat de besluitvorming gekenmerkt werd door zware afwegingen tussen veiligheid, recht en menselijkheid.
De Croo verdedigt zijn keuze vooral met het oog op de kinderen: hij vindt dat zij niet de verantwoordelijkheid van hun ouders kunnen blijven dragen en blijft achter de aanpak staan.