Voormalig ICC-aanklager: Israël intimideerde me, Nederland deed niets
In dit artikel:
In 2015 werd Fatou Bensouda, toen aanklager bij het Internationaal Strafhof (ICC) en woonachtig in Den Haag, naar eigen zeggen doelwit van intimidatie: twee mannen kwamen bij haar thuis en overhandigden haar een envelop met 500 dollar, een boodschap dat men wist waar ze woonde. Later zou volgens Bensouda ook de directeur van de Mossad haar te hebben willen spreken om te praten over lopende ICC-zaken tegen Israël, met het duidelijk doel die procedures te frustreren. Ze meldde de incidenten bij haar werkgever en bij Nederlandse autoriteiten, maar kreeg volgens haar geen vervolgonderzoek of voldoende steun van de gaststaat van het Hof.
Onderzoek van The Guardian, +972 en Local Call toonde eerder aan dat medewerkers van het ICC door Israëlische inlichtingendiensten zijn bespioneerd, afgeluisterd, bedreigd en geïntimideerd. Het kantoor van de aanklager bevestigde in 2024 tegenover RTL Nieuws dat het te maken had met een 'ongekende hoeveelheid' pogingen van buitenlandse inlichtingendiensten om informatie te verkrijgen. Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam benadrukt dat die acties ruim vóór de oorlog van 7 oktober 2023 plaatsvonden en verband houden met langdurig ICC-onderzoeken naar Israëlische handelingen in de bezette gebieden, waaronder vermoedelijke oorlogsmisdaden en de status van de bezetting van Westelijke Jordaanoever en Gaza.
Recent haalde de Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich de aandacht door te zeggen dat het ICC een geheim arrestatiebevel tegen hem had aangevraagd; hij bestempelde het Hof als 'antisemitisch', maar het is onduidelijk welke aanklachten er tegen hem zouden zijn en het ICC gaf geen commentaar. Nagtzaam wijst erop dat prominente Israëlische politici die kolonisatiebeleid steunen niet verrassend onderwerp van onderzoek kunnen zijn en dat Israël via spionage mogelijk goed geïnformeerd is over wat in Den Haag speelt.
In Nederland vragen politieke partijen — D66, PRO en VVD — opheldering en betere bescherming van ICC-medewerkers. Kamerleden stellen dat het gastland een verantwoordelijkheid heeft om het Hof en zijn personeel te beschermen, en roepen het kabinet op actie te ondernemen. De zaak onderstreept zowel de kwetsbaarheid van internationale aanklagers als de beperkingen van het ICC wanneer staten niet meewerken.