Voormalig aanklager Jack Smith getuigt: "Trump verreweg meest schuldige persoon in complot om verkiezingen van 2020 te dwarsbomen"
In dit artikel:
Voormalig speciaal aanklager Jack Smith heeft in zijn eerste openbare getuigenis voor het House Judiciary Committee gezegd dat zijn onderzoek “overweldigend bewijs” opleverde dat Donald Trump probeerde de uitslag van de presidentsverkiezingen van 2020 te ondermijnen en dat hij verantwoordelijk is voor de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Smith leidde sinds november 2022 twee federale onderzoeken naar Trump: één naar het aanvechten en manipuleren van de verkiezingsuitslag (inclusief de gebeurtenissen rond 6 januari), en één naar het vasthouden van geheime documenten na zijn vertrek uit het Witte Huis.
Die onderzoeken leidden tot de allereerste federale aanklachten tegen een zittende of voormalige president. Na Trumps herverkiezing in 2024 werden die zaken stopgezet vanwege het beleid dat een zittend of verkozen president niet vervolgd kan worden, maar Smith stelde dat het verzamelde bewijsmateriaal ruimschoots volstond voor een veroordeling. In zijn eindrapport concludeerde hij dat Trump niet alleen het stelsel wilde manipuleren maar zijn aanhangers ook herhaaldelijk aanzette tot geweld.
In de hoorzitting benadrukte Smith zijn onafhankelijkheid en verwees naar zijn plicht de rechtsstaat te handhaven. Hij zei: “Ik ben geen politicus en ik heb geen partijpolitieke loyaliteiten.” Smith noemde Trump “verreweg de meest schuldige en verantwoordelijke persoon” in het complot om de verkiezingsuitslag te keren en stelde dat Trump “de persoon is die het meest verantwoordelijk is voor wat er op 6 januari 2021 gebeurd is.” Volgens Smith had Trump redelijkerwijs kunnen voorzien dat zijn woorden en acties tot geweld konden leiden en heeft hij die gebeurtenissen vervolgens benut om zijn doel te dienen.
De bestorming van het Capitool had grote gevolgen: het Congres moest die dag de overwinning van Joe Biden formaliseren, maar honderden betogers drongen het gebouw binnen; vier doden vielen, meerdere politieagenten raakten gewond en enkele pleegden later zelfmoord. Trump werd ervan beschuldigd weinig tot niets te hebben gedaan om de aanval te stoppen; later verleende hij gratie aan honderden betrokkenen, zoals in het verslag wordt genoemd.
Smith waarschuwde dat het niet ter verantwoording roepen van machtigen “catastrofale” gevolgen kan hebben voor de democratie omdat het vertrouwen in rechtsgelijkheid eronder lijdt. Hij verwacht verder dat Trump en zijn aanhangers zullen blijven proberen hem en zijn onderzoeksteam aan te vallen. Een onderzoek naar Smith zelf loopt inmiddels binnen het ministerie van Justitie, en minister van Justitie Pam Bondi — die nauwe banden met Trump heeft — staat in het centrum van controverse rond mogelijke vervolging van Smith.
De getuigenis van Smith komt overeen met eerder vrijgegeven transcripties van een acht uur durende besloten zitting in december. Trump reageerde op sociale media door te pleiten voor vervolging van Smith en riep op tot onderzoek naar vermeend “wangedrag”. De publieke hoorzitting heeft de scherpe politieke tegenstellingen rond de juridische nasleep van 6 januari en de vraag wie politieke leiders rekenschap kan laten afleggen, opnieuw in de schijnwerpers gezet.