Coalitie komt maar moeizaam uit 'politieke gijzeling' van Wilders

In dit artikel:

Het politieke jaar eindigt, net als het begon, in onrust rondom de asielmaatregelen, nu met een gevallen kabinet en de PVV in de oppositie. De controversiële asielnoodmaatregelenwet is recent met veel gedoe door de Tweede Kamer gegaan. Tijdens de stemming ontstonden fouten, waaronder een onbedoelde strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan illegalen, waardoor partijen als CDA, NSC en SGP twijfelden, wat het "strengste asielbeleid ooit" laat wankelen. Demissionair minister David van Weel wist de wet uiteindelijk met een omstreden zet erdoorheen te krijgen, terwijl het strafbaar stellen van illegaliteit pas later wordt uitgewerkt, wat staatsrechtgeleerde Wim Voermans bekritiseert als politiek theater in plaats van zorgvuldige wetgeving.

Binnen het kabinet ontstond verbazing en teleurstelling over het proces; demissionair ministers zoals Judith Uitermark en premier Dick Schoof spraken over een proces zonder schoonheidsprijs. Schoof was actief betrokken om de wet erdoor te krijgen en belde zich zelfs ziek om de stemming te volgen. Geert Wilders en de PVV, die de wet mede-indienen, lieten het gebeuren zonder zichtbaar zelf een meerderheid te bewerkstelligen. Bronnen melden zelfs dat er sinds de val van het kabinet geen contact meer is tussen Wilders en premier Schoof. Wilders neemt de onenigheid tussen andere partijen op de koop toe en profileert zich als de grote winnaar, ondanks dat de politieke chaos en polarisatie, die ook in het parlement zichtbaar zijn, onaangeroerd blijven.

Het vertrouwen van de bevolking in een nieuw kabinet is zeer laag, zo blijkt uit recent onderzoek, mede door de harde toon en conflicten in het parlement. Wilders omarmt een conflictmodel als politieke strategie, wat partijleiders als CDA’s Henri Bontenbal zorgen baart omdat de politiek volgens hem wordt gegijzeld door Wilders’ stijl. Het onduidelijke vervolg van de asielwet en de gespannen verhoudingen voorspellen een campagne vol conflict en onzekerheid, vooral met koopkrachtonderhandelingen en Prinsjesdag in het vooruitzicht. Daarmee is het onwaarschijnlijk dat de verhoudingen na de zomer snel zullen verbeteren.